Web Tasarımı Hakkında

[gulsengursen]

Web siteniz Güvende mi?

Şimdi sizlere binbir uğraşla yaptığınız web sitenizi korumak için bir kaç yoldan bahsedeceğim. Hiç birimiz onca emekle yaptığımız sitenin daha sonra lamerler tarafından hacklenmesini(!) istemeyiz. Peki, nelere dikkat etmeliyiz, bildiğim kadarıyla anlatmaya çalışacağım.

1) Mail Güvenliği

Her şeyden önce mail adreslerinizin güvenliğini sağlamalısınız. Çünkü Hostunuz, domaininizi aldığınız yer bilgilerinizi önce mail adresine yollarlar. Mail şifreniz mutlaka harf ve rakam kombinasyonlarından oluşsun. Asla kişisel bilgilerinizden herhangi birini şifreniz olarak kullanmayınız. Gizli sorunuz ve cevabınız sadece sizin bileceğiniz bir şey olsun. Buraya da özel bilgileriniz girmeyiniz. Ayrıca mailinize gelen bazı mailler fake mail olabilir. Eğer mailinize gelen ya da başka bir yerden indirdiğiniz bir dosya size işlem yapabilmek için mail adresinizin kullanıcı adı ve şifresini girmesini isterse o sayfalara k.a. ve şifrenizi girmeyin. O sayfayı direk kapatıp mailinizi tekrar açarak login olabilirsiniz. Adres çubuğunda yazan isimlere dikkat edin. Eğer mailinizi aldığınız yerle bir alakası yoksa bu bir fake maildir.

2) Hosting Güvenliğiniz

Hostinginizi aldığınız yerde de aynen mailiniz gibi şifrenin karışık olsun ve mailinizle aynı şifreyi kullanmayın. Sadece güvenilir kuruluşlardan ve işine özen gösteren yerlerden hosting almaya çalışın. Çünkü bazı serverlarda hala bir çok açık bulunmakta. Bunun sebebi ise kullandıkları yazılımlarda güncelleme yapmamaları. Sitenizi ele geçirmek isteyen kişiler bu açıkları kullanarak hostinginizi elegeçirebilirler.

3) Domain Güvenliğiniz

Domain adınızı aldığınız yerde de şifreniz farklı ve karışık olsun. (Her şeyin başı şifre). Domain whois bilgilerinde domaini aldığınız yere verdiğiniz mail adresinizi kullanmayın. Çünkü domaininizi ele geçirmek isteyen saldırgan öncelikle sitenize whois çekip mailinizi ve hostinginizi öğrenmek ister. Daha sonra önce mailinizi ele geçirmeye çalışır.

4) Web Programlamasında Güvenlik

İlk üç adımı uygulamanıza rağmen hala sisteminizde programlamadan kaynaklanan açıklar olabilir. Bunlarıda bir kaç başlık altında toplayalım.

a) Hazır portal ve forumlarda güvenlik

Web sitenizde hazır portal veya forum kullanıyorsanız sürekli olarak kullandığınız portalın/forumun sitesini ziyaret edin ve güncellemeleri elinizden geldiğince yapmaya çalışın. Çünkü genelde bir çok versiyonda sitenizin ele geçirilmesini sağlayacak açıklar mevcuttur. Bunların yamalarını ve açıkları yazılımın kendi sitesinden öğrenebilirsiniz. Ayrıca b-2 deki database güvenliğinede bakınız.

b) Kendi Yazdığınız Sistemlerde Güvenlik

1. Kodlama Hataları:

Sisteminizi yazdınız ve sorunsuz çalışıyor. Herşey yolunda ama yaptığınız veya eklemeyi unuttuğunuz bir kaç kod yüzünden sitenizde bazı açıklar mevcuttur. Ve malesef saldırganlar bu açıkları kullanarak sisteminize girebilirler ve zarar verebilirler. Peki bunlar nelerdir?

- Login Panelleri: Saldırgan öncelikle login panellerinde bir kaç kod deneyerek database’inizin yonu bulabilir ve sızıntılarla datebase’den sizin veya üyelerinizin bilgilerini ele geçirebilir. Genelde ‘or 1=1 tarzında kodlamaları bu panellerde deneyerek SQL injection yapmaya çalışırlar. O yüzden bu tür kodları kabul etmeyen ayıklan bir sistem yazmalısınız. Bu tarz kodlamaları girince sisteminizin iç hata vermemesi lazım. Ayrıca login panellerinde deneme yanılma yöntemleriyle kullanıcı adı ve şifrenizi ele geçeribilirler. Bunu önlemek için mümkünse güvenlik kodu uygulaması yapmanız iyi olacaktır. Ayrıca birkaç yanlış denemeden sonra ip adresini banlarsanız buda işe yarar.

- Haber/Yorum Ekleme: Login panellerinde olduğu gibi haber ve yorum ekleme scriptlerinde sızıntıları önlemeniz gerekir. Asla bu bölümler kod kabul etmemelidir. Yoksa kullanıcı yorum ya da haber olarak bir kod ekleyerek sitenizin o sayfasını başka bir sayfaya yönlendirebilir. Burdada yapmanız gereken bu tür kodları kabul etmeyen bir sistem yazmaktır.

2. Database Güvenliği

Database’iniz mutlaka şifre korumalı olsun. Eğer access veritabanı kullanıyorsanız, veritabanınızı hostinginizde bulunan db klasörü içine koyun. Bu klasörden database’inizi indiremezler. Hazır kullandığınız scriptlerdeki dblerin adlarını ve yollarını mutlaka değiştirin. Bu saldırganın db yolunuzu öğrenmesini ve sızmasını engeller.

Evet bu yukarda yazılanları yaptıkdan sonra tahminimce siteniz %90 güvende olur. Ama asla %100 olmaz. Çünkü hack için mutlaka bir yol vardır. Tabi bunu yapabilecek kişiler de sayılıdır. Asla bütün üyeliklerinizde aynı şifreyi kullanmayın. Ayrıca eğer sitenizde sizden başka yönetici / editör varsa onları da mail güvenliği konusunda uyarın. Ben bu yazılanlarının bir kısmını uygulamıyorum. Kendinize düşman edinmemeye çalışın ve saldırganlara sitenizi ele geçirmek için bir sebeb vermemeye gayret gösterin.

Kaliteli Web Sitesi Nasıl Yapılır?


Web Sitesi yapmak aslında çok kolay bir iştir, önemli olan göze hoş görünmesi, sade ve temiz olması, mümkün olduğunca gereksiz sayfalar, animasyon ve pop up’lardan kaçınılmasıdır. (İçerik önemlidir eğer size ait ise bir başkadır.)

Doğru dürüst çalışmayan açılmayan her hangi bir uygulama veya script ne kadar güzel olursa olsun işe yaramaz. Her şeyin bir başlangıcı vardır, kolayı varken işi zora sokmanın anlamı yoktur. Sadece bildiğinizi yapmak, biri bitmeden diğerine başlamamak en idealidir.

İçerik:

İçerik bir Web Sitesinin en önemli unsurlarından biridir. En başta ziyaretçiler sitenize neden gelmeli, sorusunu cevaplamanız gerekir.

Siteye başlamadan önce ziyaretçilerinize sunacak ne varsa hepsini yerli yerinde kullanmak, kaliteli ve kendinize ait olan bir şeyler sunmak en iyisidir.

Bütün içeriği konulara göre hangi konu nereye ait güzel bir şekilde kategorilere ayırıp mümkün olduğunca sık sık sitenizi güncellemek gerekir.

Linkleri (köprüler) çok dikkatli kullanmalıdır. Sitenizdeki yabancı Linkler kendinize ait olanlardan fazla olmasın, yoksa bir anlamı kalmaz. Arama Motorları ne Güne duruyor.

Menü:

Sayfa içeriğinden sonra başarılı bir Sitenin en önemli unsuru Menü dür. Sayfaların Linklerini çok dikkatli düzenlemelisiniz, Ziyaretçiler oraya buraya tıklarken nerede ne var ve nerede olduklarını kolayca bulabilmeliler. Ziyaretçi nerede olursa olsun geri gelme ve aradığını bulma şansı kolay olsun.

Eğer Menüde Java, Javascript var ise, değişik Browserlerde çalışıyor mu?

Uzun Sayfalarda aşağıda ve yukarıda birden fazla Menü olması lazım, yandaki Scroll Bar lara gerek duymadan Sayfanın başına gelebilsin. YUKARI çıkması kolay olsun.

Yatay Scroll’ler hiç bir zaman kullanılmasın. (Sayfa genişliğine dikkat)

Site içi Linkler devamlı aynı Pencere içinde açılsın. Sitenin içindeki Linkler hepsi çalışıyor mu, bu çok önemli. "target=_self" en iyisidir.

Durmadan Pencere kapatmak kimsenin hoşuna gitmez, Siteye ait olmayan Linkler hiç bir zaman Frame "içinde" olmasın, ("target=_new" veya target=_blank) Bütün Sayfalara geri gelme şansı tanıyın ("Home", "Ana Sayfa") ...

Tasarım:

Websiteleri devamlı Yapım aşamasındadır — Tamirat var gibi bilmem bitmemiş Siteler!!! buna ne gerek var eğer o Sayfa bitmemiş ise Link koymayın oraya gelen kişi bir şeyler bulurum diye gelmiş bir de bakıyor ki (Tamirat) hoppalaa...:-)

Ziyaretçilerinizi Saat, Tarih, Hava durumu, Haberler, İsim sorma, Passwort sorusu, Browseriniz şudur Sisteminiz budur İsminiz nedir gibi dalgalarla rahatsız etmeyin buna ne gerek var?

MSIE 5.5 (Buradan indir) Java yı çalıştır, yoksa Appletleri göremezsin." gibi yazılar gereksizdir. Şu Siteyi güzel bi göreyim diye hiç kimse sadece bir Site için yeni Browser veya Plug Ins kurmaya kalkmaz ya da Sistem ayarlarını kurcalamaz.

Pop-Up-Pencereler gereksiz ('Alert') çok Can sıkıcı kullanmayın. Bazı durumlarda önemli olabilir fakat iyice düşünülmesi gerekir. En kötüsü de Tam boy Ekran, Browserlerin (Menüleri, Sembolleri, Scrolleri vs.) gizlemek.

Pop-Up ların durumları: Ziyaretçi Tam Ekran geziniyor; herhangi bir Link e basıyor ve bir PopUp; Ziyaretçi başka bir yere basıyor - PopUp kayboluyor, ama bilmiyor, arka tarafta Pencere halen açık duruyor. Başka bir Link e basıyor - ne oluyor? Yeniden bir PopUp, daha sonra? al sana bir "Pencere Salatası" bazen Bilgiyayarınızı kapatmak zorunda kalabilirsiniz !"(browser de ne yapacağını şaşırıyor ).(devamlı alt+F4 Tuşlarona basarak kurtulabilirsiniz) kendi kendinize sorun Siz böyle bir Siteye bir daha girer misiniz?

Scrollbars Kaydırma Çubukları: Uzun süreden beri Web Masterler, o çirkin-gri Renkli Çubuklarla güzelim Sayfalara katlandılar... M$ (Microsoft) nihayet , bir atak daha yaptı (ki her ne kadar IE 5.5 ve üzerinde). Çalışsa da ...Style Sheets - CSS, çok güzel bir Olaydır.

Java-Appletler önemli bir Funktion olmadığı sürece. — kullanmayın!

Fare imlecinin peşinde dolaşan Yıldızlar, yazılar? Çok çirkin — kullanmayın! (jawa script Bölümü var ise gösteri amaçlı olarak sadece o Sayfada kullanabilirsiniz.)

Ekranda , hoplayıp zıplayan yanıp sönen her ne varsa — çok çirkin görünür felaket bi şey!

Müzik iyi de. Uzun bir yazının içinde arka planda çalışan bir Müzik dosyası iyi değildir. illa ki olacak ise ziyaretçilerinizin isteği üzerine bir Düğme yapın açıp kapatması kolay olsun . "AutoLoad" olmasın. (Gerçi artık bunu flash dosyalarıyla sağlıyoruz ama yine de titiz olmakta fayda var)

Reklam-Banner: Başka bir Sitenin Banneri Sitenizde ne işi var? (Ticari Siteler hariç)
Arka Plan Grafik (back ground jpg, gif) ne gerek var - illa ki, olacaksa , dikkatli Renk seçimi ve mümkün olduğunca küçük , ve bütün Sayfalarda aynı, Yazıya uygun bir renk olması.

Karmaşık Yazı - Tek bir çeşit Yazı tipi kullanın (en fazla iki). Yazılara değişik Renkler kullanmayın. Yazılara arasında Yeterli aralık bırakın ve onları ezmeyin.
Bu NE biÇİm YaZI bÖYle YahUU ?
Ziyaretçileriniz Linkleri ve Yazıları kolayca ayırt edebilsin.

Ve Dil Seçeneği - çok önemli, unutmayınız Siteniz sadece Türkiyeden ziyaret edilmiyor......... <META NAME="Language" CONTENT="Turkish"> Windows sistemleri için için
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=iso-8859-9"> bu da diğer Sistemler için.

Pornographie, Şiddet gibi benzer şeyler kendi bilgisayarınızda kalsın — Web Sitesinde değil.

Grafik:

Resimler veya Grafik; bir Web Sitesinde olmazsa olmaz, kişinin karakterini bile ortaya çıkaran bir olaydır. Kendi yapmış olduğunuz Grafikler en güzelidir. Başkalarının Grafiklerini kullanırsanız, var ise Copyright lere dikkat etmeniz ve Grafik in kime ait olduğunu belirtmeniz gerekir.

Sayfa içerisine uygun Grafikler seçiniz. Boyutları ve büyüklüğüne dikkat ediniz. Tek bir Sayfaya fazla Resim koymayınız

Sadece (gif, jpg, png). kullanınız mümkünse Resimleri sıkıştırın, ama kalitenin kaybolmamasına dikkat ediniz.

Animationlar her zaman için ( Kb) çok yer kaplar ve Sayfanın yüklenmesini ağırlaştırır uzun sürebilir. Tek bir Sayfada birden fazla Animasyonlu Grafik dikkat dağıtır ve çirkin görünür. Ziyaretçiyi rahatsız eder. Ancak flash animasyonlarla bu durum oldukça kolaylaşmış durumdadır. Flash tekniğini yerinde ve zamanında kullanmak sitenize ahenk katar.

Codların arasına devamlı "width" ve "height" Grafiklerin genişlik yükseklik değerleri koyun, Sayfanın yüklenmesi hızlanır.

T e s t y a p ı n

Sayfalarınızı Server e yüklemeden önce güzel bir kontrol edin Linkler hepsi çalışıyor mu? Javascript-Hataları var mı?

Sayfaları Server e yolladıktan sonra kontrol edin Sayfalar çabuk açılıyor mu? Linkler çalışıyor mu? Eğer Sayfalar yavaş açılıyorsa Grafikleri küçültün ya da Yazıları kısaltın Scriptleri veya Appletleri silin Cod ları yeniden düzenleyin ...

1024 x 768 ---- 800 x 600

Buna Siz karar verin: şu an Web de tahminlere göre 90% 1024 x 768 çözünürlük kullanılıyor

Web Sayfanızı Üst Sıralara Koymak


Bu makale her ne kadar arama sonuçlarında en üst sıralarda çıkmanızı garanti etmese de gerçekçi bir arama sonucunda daha yukarılarda yer alma şansınızı kesinlikle artıracaktır. Aşağıdaki bilgileri tecrübe ve araştırma ile doğrulanmış kişiye özel yorumlar ve tavsiyeler olarak kabul edebilirsiniz. Unutulmaması gerekir ki arama motoru teknolojileri her gün gelişmekte ve en fazla bir ay eski metotlarla internet sayfalarını indekslemektedir. Bu durumda web sitenizi arama sonuçlarında olması gerektiği yerde çıkarabilmenin tek yolu, içeriğin insanların ilgilendiği ve aradığı bilgilerle doldurmaktır.

Genel anlamıyla; arama motorları bilgi toplamada yetenekli, veriyi depolayabilen ve analiz edebilen programcılar, matematikçiler ve diğer yetenekli uzman ve gelişmeye açık kişiler için tasarlanmıştır. Ancak günümüzde interneti kullananların sayısı büyük bir hızla artmakta ve özgür dünyada bilgiye neredeyse herkes ulaşabilmektedir. Başka bir yaklaşımla denebilir ki; çoğu insanın bilgiye yaklaşımı arama mtoru tasarımcılarından farklıdır.

Arama Motoru Optimizasyonu (AMO) bu boşluğu dolduracak olan anahtardır ki sıradan bilgisayar kullanıcıları dahi aradıkları bilgiye rahatlıkla ulaşabilsinler. Arama Motoru Optimizasyonu temelde insanların aradıkları bilgiye ne şekilde ulaşmaya çalıştıklarıyla ilgilenmelidir. Aksi bir durum yani internet kullanıcılarını şaşırtarak istenilen sayfalara yönlendirmeye çalışmak kabul edilemez.

1- Anahtar kelime seçimi

Entireweb tarafından yapılan bir araştırmaya göre; internet kullanıcılarının %31'i arama yaparken iki kelimeden oluşan, %25'i üç kelimeden oluşan, ancak %19'u tek kelimeden oluşan kelime gruplarını aramaktadırlar.

- Sitenizi optimize ederken bu acımasız yarışta üst sıralarda çıkma şansı yakalayamayacağınız bir anahtar kelime seçmeyiniz.
- Kimsenin aramadığı bir anahtar kelime seçmeyiniz.
- Sitenizdeki içerikle alakalı olmayan bir anahtar kelime seçmeyiniz.
- Genel anlamda popüler kelimeleri ancak sipesifik bir kullanıcı kitlesine hitap etmiyorsanız seçin.
- Arama motorları tarafından yasak getirecek tarzda anahtar kelimeler asla seçmeyiniz.
- Dosya isimlerinden veya ALT tag’lerden oluşacak resimler asla kullanmayınız ki arama motorları tarafından filtre edilip yasak getirilmesin.
- Dinamik sayfaları ancak ve ancak zorunlu olunduğunda kullanınız.
- Alakalı içeriği bol bol ve bütün sayfalara yayılmış olarak kullanınız.
- En iyi performans için her sayfayı sadece belli bir anahtar kelime için optimize ediniz.
- Tam bitmemiş web sitesini internete yerleştirip arama motorlarına tanıtmayınız.

2- HTML İçeriği

<Title> Tag
- Title (Başlık) asla ve asla boşluklar dahil 70-100 karakterden uzun olmamalıdır (Google – DMOZ) 60 karakterden uzun olmamalıdır. (scrubtheweb.com)
- Title domanin name (alan ismi) ile asla başlamamalıdır. Çoğunlukla bu spam (Yanıltma) olarak kabul edilir.
- Alan adı başlıkta bir kaç defa tekrarlanmamalıdır. Çoğunlukla spam olarak kabul edilir.
- Aynı dosya ismini Title tag olarak, ya da alan ismi olarak kullanmayınız. Bu çoğunlukla spam olarak kabul edilir.

<Meta Description> Tag
- 25-30 kelimeden uzun olmamalıdır. (DMOZ)
- 100 karakterden uzun olmamalıdır. (Google)
- 150 karakterden uzun olmamalıdır. (scrubtheweb.com)
- 200 karakterden uzun olmamalıdır. (searchenginewatch.c om referring to Google)

<Meta Keywords> Tag
- 268 karakterden uzun olmamalıdır. (AltaVista)
- 378 karakterden uzun olmamalıdır. (searchenginewatch.c om referring to Google)
- Sayfanın içinde yer almayan kelimeler kullanmamalısınız.
- Gereğinden fazla kelime kullanımı bi zarar getirmicek olsa da 300 karakterden sonrası fayda getirmicektir.
- Bütün anahtar kelimeleri büyük harfle başlatınız. (Alfabetik sıralama ile alakalıdır)
- Bütün anahtar kelimeleri “, “ virgül ve boşluk ikilisi ile ayırınız. Bütün arama motorları anahtar kelime ayıracı olarak ikisinden birini kullanırlar.
- Kelime grupları kullanabilirsiniz.
- Her hangi bir kelimeyi kelime grupları da dahil asla ve asla üç defadan fazla kullanmayınız. Bu çoğunlukla spam olarak kabul edilir.

3- İçerik

- Anahtar kelimeler sayfa içeriğinin hemen başında yer almalıdır.
- Anahtar kelimeleri gereğinden fazla kullanmayınız. Hiç bir anahtar kelime tüm sayfa içeriğinin 12-24% sinden fazlasını kapsamamalıdır. Bu çoğunlukla spam olarak kabul edilir.
- Ana sayfa içeriği fazla kabarık olmamalıdır. Hem yükleme zamanının uzunluğu hem de diğer gereksiz içeriğin fazlalığı arama motoru sonuçlarında istenilen yerde çıkma konusunda negatif etki yapar.

4- HTML Kod Sayfası

Eğer sayfanın hazırlandığı dil arama motorunun dilinden farklı ise HTML kodsayfası tag’ini doğru şekilde uygulamayı ihmal etmeyiniz ki, o dile özel karakterler doğru algılanabilsin.
Özel karakterlerin unicode versiyonları çoğu arama motoru için algılama açısından daha zorludur.

5- Arama Motoru Temelleri

Arama motorları aynı zamanda ücretli de çalışabilir. Ücretlendirme reklam çıkarma, arama listesinde çıkarma veya ikisinde de çıkarmayı kapsayabilir. Sıkça görülen bir durum da şudur : Kullanıcı arama sonucunda gerçekten karşısına çıkan arama sonucu listesindeki bir linke değil de üstteki reklamlardan birine klikler.

Doğruluğuna bakmaksızın arama sonucu listesinde çıkmak istiyorsanız arama motoru ücretli servisine üye olmanız şarttır.
Arama motorlarının satın aldığı adres defterlerine üye olursanız ücretle çalışan arama motorları sonuçlarında çıkma şansınız yine mevcuttur. Bu adres defterlerine örnek olarak Yahoo.com ve DMOZ.org konuyla alakalı olmaya çok dikkat etmektedir. Sonuç olarak bu listelerde çıkmak gerçekten zaman ve efor gerektiren bi işlemdir.

Çoğu arama motoru sitenizi anahtar kelimelerle olan ilişki ve doğruluğu ile doğru orantılı olarak ziyaretçilerin karşısına çıkarır.

Google gibi bazı arama motorları diğer sayfalardan sizin sayfanıza olan link sayısını (Rank) göz önüne alarak arama sonucunda sitenize yer verir.

Altavista.com gibi bazı arama motorları arama sonuçlarında daha fazla kliklenen siteleri daha popüler kabul eder.

6- Fazla tekrar yapmayın ama yapabildiğiniz her şeyi yapın

Her ne kadar çoğu arama motoru META tag’ları umursamasa da bazıları hala ciddiye almaktadır. META'ları eklemek sadece yardımcı olacaktır ama asla çok önemli bir etkisi olmayacaktır.
Arama motorlarını şaşırtmaya çalışırken o arama motorlarını yaratanları şaşırtmaktasınız. Bu da onların gereğinden fazla hazırlıklı oldukları bir durumdur.

Çoğu arama motoru yılda en az bir defa yenilenir ki sistemde açık yakalayanlara karşı yeni önlemler alınabilsin. Bu açıkları yakalayanlar da kara listeye alınır.

Web-Spiders (Sitenizi arama motoru için analiz eden programlar) lara yardımcı olabilmek için sitenizin bulunduğu server’ın kök klasörüne robots.txt dosyası koyunuz. Bu dosya aşağıdaki şekildedir.

# /robots.txt
# no exclusion at all
Agent: *
Disallow:


7- Temel bilgileri içeren örnek

<HTML><HEAD>
<TITLE>Online Library - Out of print books by Nonexistantlib.org</TITLE>
<META NAME="Keywords" CONTENT="Books, Library, Author, Authors, Title, Titles, Out of print, Old Books, Rare Books, Online Library">
<META NAME="Description" CONTENT="Online Library is a collection of rare or out of print books. Search by author, title, or content. ">
<META HTTP-EQUIV="Content-Type" content="text/html; charset=iso-8859-1">
</HEAD>
<BODY>
<H1> Welcome to the Online Library </H1>
<H6> Here you will find a collection of rare or out-of-print books in electronic format. We provide you with a comprehensive search, so you can look up any book by author, title, or its content <H6>
<P><H5><A HREF="main.html">Cli ck here to proceed to the Online Library></A></H5></P>
</BODY>
</HTML>

Web Tasarım Prensipleri





"Bir kitabı kapağıyla yargılamayın" şeklindeki sözü hep duymuşuzdur; fakat gerçek böyle midir? Gerçek dünyada herkes sizi (ve işinizi) projelerinizin imajı ile yargılamaz mı? İşte aynısı web siteniz için de geçerlidir.

Bir çok iş için bir web sitesi muhtemel müşteri ile bağlantı kurmanın ilk noktasıdır. Bu nedenle de iyi bir ilk izlenim hayati önem taşır.

Bütün web siteleri için üç anahtar unsur vardır:

- Sunum
- İşlevsellik
- Kullanışlılık

Sunum, web sitesinin görünümünden geçen yoldur.

İyi web sitelerini ayırt etmek kolaydır, çünkü:

- Kusursuz ve profesyonel bir görünüme sahiptirler.
- Renklerin ve grafiklerin kullanımı yerli yerindedir.
- Hedefine doğru bir şekilde ulaşır.

Aynı şekilde kötü web sitelerini de ayırt etmek kolaydır, çünkü:

- Kullanımı karmaşıktır.
- Renk kombinasyonu ve grafiklerin kullanımı kötüdür.
- Yazıları okumak çok zordur.
- Sayfalarının yüklenmesi oldukça uzun sürer.

İşlevsellik, web sitenizin kullanıcılarına istediklerini sunabilme kabiliyetidir.

Mesela, diyelim ki siz bir havayolu şirketinin web sitesinden uçuş için yer ayırtmak istiyorsunuz, neler beklersiniz? Eğer söz konusu site fonksiyonel ise size şunları sunacaktır:

- Mevcut uçuşlar kolayca görüntülenir.
- Fiyatlara kolayca ulaşılabilir.
- Kredi kartı ile yer ayırtılabilir.

Eğer fonksiyonel değilse:

- Uçuş bilgileri ve fiyatlar konusunda yeterli bilgi sunmaz.
- Belirsiz ve karmaşık bilgiler içerir.
- Ödeme yöntemleri ile ilgili kafa karıştırıcı bilgiler vardır.

İşte bu durum işlevselliği tanımlar.


Ve son olarak, Kullanışlılık web sitenizde gezmenin, sitenizi kullanmanın zorluk ve kolaylığı ile ilgili olan kısımdır.

- Yüklenmesi uzun süren bir siteyi ne kadar zamanda ziyaret edersiniz?
- Yazıları çok küçük bir web sitesini okumaya ne kadar çabalarsınız?
- Ya da menü sistemi çok karmaşık bir siteyi ne kadar takip edersiniz?

Bu durumlar kısaca kötü kullanışlılığı ifade eder.

Eğer fonksiyonel bir web sitesi oluşturmak istiyorsanız, kullanımı kolay, yüklenmesi çabuk olmasına dikkat etmelisiniz. Dikkat etmeniz gereken birkaç ipucu vermemiz faydalı olacaktır. Bunlar aklınızda kalsın:

KALİTELİ BİR SİTE İÇİN BUNLARI YAPIN:

- İlk etapta ziyaretçilerinize web sitenizin amacını ve neler yapacağınızı anlatın.
- Nereye ne kadar tıklandığını anlamaya çalışın, ziyaretçilerinizi izleyin.
- Menü ayarları basit ve kullanışlı olsun..
- Okunması kolay olacak şekilde uygun büyüklükte uygun fontlar kullanın. (Web'de en çok kullanılan ideal fontlar, Verdana, Tahoma ve Trebuchet MS'dir.)
- Cümleleri kısa tutun, paragraflar belli bir uzunlukta olsun.
- Ziyaretçilerinize sunduğunuz içerik onları ilgilendiren şekilde olsun.
- Yazılarınızı açık zeminde koyu renklerde kullanın. (Beyaz zemin üzerinde siyah gibi)
- Sayfanızdaki dağılımı güzelleştirecek olan 'beyaz alan'ın kullanımını düzgün ayarlayın.
- Web sitenizde kullandığınız grafik ve diğer materyalleri çabuk yüklenecek şekilde hazırlayın.
- Tasarımı hedef kitleniz için yapın, kendi kişisel tercihleriniz için değil.

BERBAT BİR SİTE İÇİN BUNLARI YAPIN:

- Sitenizde 3 ana renkten fazlasını kullanın. Web sitenizi bir baştan öbür başa karman çorman renklerle mahvedin.
- Çok sayıda font stilleri, font büyüklükleri ve font renkleri kullanın, ama web sitenizi tek bir font stiline de mahkûm edebilirsiniz.
- Çok sayıda grafik efektleri, flash logolar veya ses efektleri kullanın -ki bunlar kullanıcıları sitenizin ana mesajından uzaklaştırsınlar.
- Çağımızda sokaklarda kullanılan özel ifade ve ibareleri sıklıkla kullanın. (slm, nassınız, oha oluyorum...)

Not: Adrian Mullan'ın orjinal yazısından istifade edilerek hazırlanmıştır

Web Tasarım İpuçları


Burada ifade edeceğim ipuçları sadece yol gösterici bir nitelik taşıyor, dini bir misyon gibi yapışılmasına gerek yok. Uygulanabilir olanları yanında olmayanları da olabilir. Ticari bir amaç taşıyan siteniz varsa daha fazla dikkat etmenizi öneririm, o kadar.

1. Tutarlılık
Renk düzeni, sayfa yerleşimi, yazı tipleri ve boyutları sitenizin başından sonuna kadar tutarlı olmalıdır. Şirketinizin kurumsal bir kimliği varsa (renkler ve logolar), bu kimlik sitenizin temel yapısını oluşturacaktır. Şirketinizin gelişimi ve markanızın tanınması için bu şarttır. Grafiksel simgeler bütün sayfalarda yer aldığında sitenin kullanımına ve akılda kalmasına olumlu katkısı olacaktır.

2. Kısa ve Öz Olmak
Bilinenin aksine web sitesini tamamen doldurmak size bir şey kazandırmaz. Web sitesi belediye otobüsü gibi değildir. Bazı kimseler ziyaretçilerinin daha fazla bakacağı düşüncesi ile her sayfaya olur olmaz her türlü bilgiyi tıkış tıkış doldururlar. Bilinmesi gereken önemli bir husus, insanların PC ekranındaki bir yazıyı normalden %25 daha yavaş okuduklarıdır. Bu nedenle her sayfada yer alan lüzumundan fazla bilgi demek, ziyaretçinin (eğer okursa) bir hayli yorulması demektir. Bilgiler kısa kısa olmalı, gerekli açıklamalar için de ziyaretçilerin eğer isterlerse tıklayabileceği bir link vermelidir. Sayfada biraz da boş alanların bulunması okuyuculara kolaylık sağlayacak, aradıkları şeyleri kısa sürede bulmalarını sağlayacaktır.

3. Kolay Kullanım
Kullanım normal, bilinen bir mantığa dayanmalıdır. Sitenize giren biri çıkmaz bir sokağa girdiğini düşünmemelidir, öyle düşünürse yapacağı tek şey geri dönmek olacaktır. Siteniz kolay bir kullanımın yanı sıra tutarlı bir temaya da sahip olmalıdır. Sitenin genel yapısı bütün alt sayfalara da yansımalı ve kullanıcı herhangi bir sayfada iken diğer bölümlere kolayca geçiş yapabilmelidir. Menülerin sayfa içindeki yerleşimi hemen göze çarpmalıdır. Ziyaretçi iki saat menüleri aramaz, yapacağı tek şey geri dönmemek üzere orayı terk etmektir.

4.Sık Sık Güncellemek
İnsanlar ziyaret ettikleri sitelerdeki bilgilerin sürekli güncel olmasını isterler. Bu nedenle web sitenizdeki bilgilerin güncelliğini ihmal etmemeniz gerekir. Yerleşimi ve grafikleri sık sık güncellemek gerekmese de, sayfanızda her zaman yepyeni izlenimi uyandıracak değişiklikler yapmanız web sitenizi etkileyici kılacaktır.

5. Yüklenme Süresini Hesaba Katmak
Birçok site harika grafikleri, video kaynakları ve animasyonları ile müthiş göz alıcıdırlar ama genelde yüklenmeleri sonsuza kadar sürer. Eğer bir sayfa 15 saniye sonra yüklenmiyorsa, ziyaretçileriniz (yahut potansiyel müşterileriniz de diyebiliriz) başka bir siteye, rakiplerinizin sitesine geçecektir. Grafikler sade, yer alan multimedya öğeleri de tutarlı bir seviyede olmalıdır. Gerekli eklentiler ve mevcut dosyaların çalışması için gerekli programlar da mutlaka belirtilmelidir.

6. Bilgilere Ulaşılabilirlik
En kötü şey de, sitenize gelen bir ziyaretçinin gayet iyi göründüğünü zannettiğiniz ara yüzüne karşılık istediği bilgiye ulaşamamasıdır. Bu durum ziyaretçinin moralini bozacak ve sitenizden ayrılacaktır. Onun için, ziyaretçiler bilgilere kolay ve çabuk bir şekilde ulaşabilmelidir. Böylece sitenizdeki hareketlilik artacaktır.

7. Uzun Paragraflardan Kaçınmak
Ziyaretçileri kovmanın en kolay yollarından biri de upuzun soru listeleri ve bunlara verilen uzun cevaplardır. Sorular belli bir seviyede olmalı, bir kritere (max. 1000 karakter gibi) bağlı kalmalıdır.

8. İyi İletişim Kurmak
İnsanlar internette aktif olmayı severler. Daha fazla bilgi almak için sorular sorarlar ve bazı istekleri olabilir. Mümkün mertebe bu sorulara cevap vermeniz ve taleplerin makul olanlarını karşılamanız gerekir.

9. Detayları Kontrol Etmek
İmla hataları, kötü bir gramer, kötü sayfa tasarımı sitenizin kalitesini en alt seviyelere düşürecektir. En küçük bir detay bile bazen firmanızın komik duruma düşmesine neden olabilir. Siteler modası geçmiş, artık tedavülden kalkmış bilgilerden arınmış olmalıdır ve diğer tarayıcılar açısından görünümü de sıklıkla kontrol edilmelidir. Örneğin, şu an Firefox isimli tarayıcı İnternet Explorer’dan sonra en çok kullanılan tarayıcıdır. Sitenizi yaptıktan sonra Firefox (veya diğer tarayıcılarda) da nasıl görünüyor, bir bakmanızda fayda var.

10. Site Yapım Aşamasında!
Böyle bir şeye kesin olarak hayır! Eğer siteniz hazır değilse onu yayınlamayın. Aksi halde, ziyaretçiler siz onu kullanıma hazır hale getirdiğinizde ziyaret etmeyeceklerdir. Rakip siteleriniz böyle durumlarda müthiş hit alacaktır.

[gulsengursen]

Etkileyici Site Nasıl Hazırlanır?


Normalde bizler bir web sitesini ürünler, hizmetler, organizasyonlar vb. hakkında ziyaretçilere bilgi vermek için tasarlarız. Ürünlerinizin ya da sunduğunuz hizmetlerin ciddi bir güven havası oluşturabilmesi için web siteniz iyi tasarıma sahip olmalı, özellikle de içerik sade ve kolay okunabilir olmalıdır.

Bugünlerde milyonlarca web sitesi var ve eminim ki çoğunun da tasarım tarzı diğerinden farklı değildir, aynı tipte görünürler. Web sitenizin tasarımının insanların unutmayacağı ve hafızalarında iz bırakan etkileyici bir tasarıma sahip olması gerekmektedir. İnsanlar sizin sunduğunuz hizmetleri kullanmak istediği zaman bunu da kolaylıkla gerçekleştirebilmeli dir.

İşte size etkileyici web tasarımı için bazı ipuçları:

Yüklenme süresi: Bu süre bir sayfa için 15 saniyeyi geçmemelidir. Eğer web sayfanız bundan daha uzun bir sürede yükleniyorsa çok yavaşsınız demektir. Böylece ziyaretçileriniz başka web sitelerine yönelirler, çünkü kimse beklemek istemez. Dreamweaver kullanıcıları yükleme zamanını kontrol etmek için bu programdaki ilgili özelliği kullanabilirler. Yahut da, www.alexa.com adresinden kontrol edebilirsiniz.

Ürünlerinizle uyum: Örneğin cep telefonu satıyorsanız, modern sitilde basitçe dizayn edilmiş olmalıdır.

Tablolar: Web sitenizin içeriğine uygun bir taslak hazırlayın. Bu durumda tablo kullanabilirsiniz. Tablolar HTML kodları ile oluştuğundan çok hızlı yüklenirler. Tabloları istediğiniz her yerde kullanabilirsiniz; menüler, anasayfa.. vs.

Resimler: Resimler web sitenizi iyi gösterebilir ama içeriğinizle örtüşmelidir. Ayrıca unutmamanız gereken önemli bir nokta da, resimlerin çok olması durumunda sayfanın yüklenmesinin uzun süreceğidir. Öyleyse, çok resim kullanmamalısınız, çoklu resimlerde ise, önce küçük boyutlarda olanını vererek büyüğüne link yolu ile ulaşılmasını sağlamak çok akıllıca olacaktır.

Bilgi veya İçerik: Sunduğunuz bilgilerin sade ve kolayca anlaşılabilir olduğundan emin olmalısınız. Yazıları paragraflar veya bölümler halinde ayırın. Sayfanızı sakın çok uzun yazılarla boğmayın. Eğer içeriğiniz gerçekten çok uzunsa, bu durumda 2, 3 sayfaya bölmeniz yerinde olacaktır. İnsanların uzun yazıları monitör ekranında okumayacaklarını aklınızda bulundurun, sadece göz atarlar geçerler.

Link: Linklerinizi anlaşılması kolay bir şekilde düzenleyin. Her sayfadan web sitenizin diğer sayfalarına gidilebilen bir menünün olması şarttır. Ziyaretçilerinize GERİ DÖN gibi butonlara tıklattırma işkencesi yapmayın. Ayrıca en alt kısma "Sayfanın Başına Dön" gibi bir link vermeniz yararlı olur. Bunun dışında sayfanızdaki linklerinizde sakın kırık çıkık olmasın.

Logo: Web sitenizi tasarladınız diyelim. Logonuz hatırlanması kolay olmalı, sayfayı açınca göze çarpmalıdır. Çünkü logo sizin kimliğiniz demektir.

Arka plan ve Yazılar İçin Renk Seçimi: İyi bir arka plan sadece beyaz sayfa demek değildir, uygun olan diğer renkler de kullanılmalıdır. Hem yazı, hem de arka plan renklerinin seçimi dikkat ister, gözleri yorucu, okumayı zorlaştırıcı olmamalıdır. Mesela eski zamanlarda bu konuya çok dikkat ediyorlardı, sayfalar ahar ismi verilen işleme tabi tutulduktan sonra yazılıyordu. Eskiden yazılan eserlere dikkat ettiğinizde bu farkı görebilirsiniz. Web sitenizde de ahar yapın demiyoruz ama, en azından kullandığınız renkler gözü yormasın ve kolay okunabilir olsun.

Toplu Katılım: İnsanlar eğer web sitenize kendilerinden bir şeyler ekleyebiliyorlarsa bundan çok hoşlanacaklardır. Bir yazıya yorum eklemek, bir yazıya not vermek, ziyaretçi defteri vs.

İşi basit tutun: Web sitenizde gelişmiş bir uygulama kullanmanız pek sağlıklı değildir. İnanın bana, insanların çoğu bu tür şeylere karşı duyarsızdırlar. Siz sadece sitenizi kolay anlaşılabilir yapın ve dinamik içerik kullanın. Kullandığınız dil sade ve yalın olsun.

Site Haritası, Bize Ulaşın: Bu iki unsuru göz ardı etmeyin. Site Haritası kayboldukları ve arama motorundan istediklerini elde edemedikleri zaman, ziyaretçilerin sayfaları bulmalarına yardımcı olur. Bize Ulaşın sayfasına gelince; insanlar herhangi bir öneride bulunmak veya bir konuyu aktarmak için size kolayca ulaşabilmelidirler. E-maillerinizi ulu orta yazmak sizi tedirgin ediyorsa, sayfanıza bir iletişim formu koyabilirsiniz.

CSS’leri Kullanın: Web sitenizi CSS kullanarak tasarlamak web sitenizin olduğundan daha hızlı yüklenmesini sağlayacaktır.

Flash: Web sitenizi alımlı çalımlı yapmak istiyorsunuz, iyi güzel, ama dikkatli olmanız gerekiyor. Arama motorları Flash içeriklerden pek hazzetmezler ve ayrıca flash’lar yüklenmeleri uzun sürüyor ise işkence haline gelirler. Bununla birlikte, Flash kullanmak istiyorsanız, HTML tasarım içinde kullanın ve hızlı yüklendiğinden emin olun. Bütünüyle Flash olan bir site yapmışsanız bile dinamik olmasını tercih etmenizde fayda var.

Ücretsiz Hizmetler: Paralı veya ücretsiz üyelik karşılığı bir içerik sunuyor iseniz bile ziyaretçilerinize ücretsiz imkânlar vermeniz sizin yararınıza olacaktır. En azından siteniz hakkında bir fikir edinebilsin. Yoksa amacını bilmediği siteye kim üye olmak ister ki?

Yetinmeyin: Sadece bunlarla yetinmeniz mümkün değil elbette. Yeni arayışlar, yeni fikirler, yeni tasarımlar sonucunda ziyaretçilerinizi müthiş etkileyecek olan gün mutlaka gelecektir.

[gulsengursen]

Web Tasarımının Yedi Kriteri


Web tasarımında çok önemli bir nokta var ki, o da tasarladığınız siteyi insanların çok ziyaret etmeleridir. Yani, "ben tasarımımı yaptım kardeşim, bitti artık, gerisine karışmam" gibi bir düşünceye kapılmanın zamanı değil artık. Peki, ne yapmalı o zaman, gelin beraberce ona bir göz atalım.
Web tasarım dünyasında, dikkate aldığınız takdirde sitenizin çok ziyaret edilmesini sağlayacak yedi temel kriter vardır. Bu yazıda sizlerle bunları paylaşmak istedim.

1. Sözünü ettiğimiz kriterlerin ilki, “Yapabilecek olman, yapmak zorunda olduğun anlamına gelmez.” Web teknolojilerinin sürekli gelişmesi, web tasarımı için çok daha fazla araç, seçenek ve imkân sunuyor, ama bu gelişmelerin tamamının bir web tasarımcısının yararına olduğunu da söylemek çok güç. Çoğu kez sitenize gelir getirecek, sitenize hareket katacak diye eklediğiniz birçok şey, sitenin performansını artırmak şöyle dursun, kullanıcıları sinirlendirerek onların sitenizi terk etmesine neden olabilmektedir.

2. İkinci kriter, “Her zaman bir istisna vardır.” Bir web tasarımı için nadiren tam bitmiş denilebilir. Bu nedenle bir tasarımcı kullandığı teknoloji ve tasarım metotları konusunda dikkatli olmalıdır, çünkü sitede sorun olması ihtimali her zaman vardır. Web tasarımcısı her yeni projeye başladığında gözlerini açık tutmalı ve bu proje için en iyi teknolojiyi en iyi şekilde kullanarak bunda başarılı olmayı hedeflemelidir.

3. Unutmayın ki, "kesin hükmü kullanıcılar verir” ve web tasarımının üçüncü kriteri de budur. Tecrübeli bir tasarımcı bir sitenin işlevine göre bir tasarım yapabilir, ya da olması gereken bu olabilir, ama tasarımcının amiri veya müşterisi farklı düşünebilir. Sonuçta, kullanıcılar büyük önem arz ederler. Onlar hoşlanmayabilir yahut siteye farklı bir bakış açısı ile bakabilirler. Bu durumda onları memnun edici bazı değişikliklere hazır olmakta fayda vardır.

4. Profesyonel web tasarımcıları tasarımlarında mümkün olanın en iyisini takip etmek ve kullanmak gayreti içinde olmalıdır. Bir sitenin tasarım standartlarına, düşünce estetiğine, teknolojiye yakınlığına önem vermek gerekir. Hangi konuda olursa olsun, bir tasarımcı tasarım yaparken var olan birçok bakış açısından da azami ölçüde yararlanmalıdır. Aslında kastettiğim de dördüncü kriter: “Deneyimlerin ötesine geçmek bir tasarımcının sürekli uğraştığı bir şeydir.” Örneğin, tasarladığı zaman sitesini sadece Microsoft Internet Explorer’da görüntüler ve Mozilla Firefox, Netscape ya da Apple Safari gibi tarayıcıları hesaba katmazsa bu davranışıyla kullanıcıları kendinden uzaklaştırmış olacaktır.

5. İzlemeniz gereken beşinci kriter, tasarım esnasında "Tevazu en iyi yaklaşımdır.” Niçin tevazu? Çünkü web tasarımı çok fazla karmaşık unsurlar içerir. Yeni teknolojilerle sitesini daha çekici kılmak isteyen tasarımcılarla da karşılaşırsınız, ya da daha yaratıcı bir yolda teknolojiyi kullanmak isteyenlerle de. Eğer bir tasarımcı, işinde gurura, kibire izin vermiyorsa, başkalarının üstün becerilerinden faydalanarak kendini geliştirme yolunda çok ciddi mesafeler kat edebilecektir.

6. Akıllı bir web tasarımcısı bilir ki, "Herkesi memnun etmek imkansızdır." İster milyonlarca web kullanıcısı olsun, isterse bir ofisteki on kişi olsun, bir tasarım herkes üzerinde aynı etkiyi uyandırmayacaktır. Herkesin bir görüşü vardır ve bu görüşleri dinlemek önemlidir. Çünkü bu görüşler size yeni ve daha iyi fikirler verebilir. Ancak yeterli çoğunluk ile herkesi mutlu etmeye çalışmak arasında ince bir çizgi vardır. Eğer herkesi memnun etmek isterseniz altıncı kriterimizi ihlal etmiş olacaksınız.

7. Yedi kriterin sonuncusu, "Standartların ötesinde biri olmaya çalışmaktır." Web tasarım şekilleri ve standartları sürekli değişiyor ve değişmeye de devam edecektir.
Bir site tasarlarken bu yedi kriteri göz önünde bulundurmanız, sitenizin daha fazla ziyaret edilmesine yardımcı olacaktır.