Cambridge'den İslam ansiklopedisi

[Saba Aslan]

Cambridge'den İslam ansiklopedisi
Cambridge Üniversitesi Hıristiyanlıkla İslam hakkında her şeyi ihtiva edecek bir ansiklopedi hazırlıyor. Akademisyenlerin katıldığı çalışma 2012'da tamamlanacak.



Cambridge Üniversitesi hâlihazırda “Müslümanlarla Hıristiyanlar arası ilişkiler ansiklopedisi” üzerine çalışıyor. 2012 yılında yayına hazır hale getirilecek olan ansiklopedik kitap 900 sayfadan oluşacak ve dini mezhepler, kutsal mekânlar, kitabı mukaddes, teolojik bilimler ve temel konu ve metinleri kapsayacak.

Ansiklopedinin hazırlanması çalışmasına dünyanın dört bir tarafında farklı kültür ve dini çevrelerden 60 şahsiyet katılıyor. İlk dönemlerden başlayarak Hıristiyanlarla Müslümanlar arasındaki ilişkileri ele alacak olan kitap, Hıristiyanlıkla İslam arasında var olan benzer ve farklı konuları da sayfalarına taşıyacak.

Ansiklopedinin amacı

Projenin mimarı olan Martin Forward “Chicago Tribune” gazetesine “papaz ve din adamı olmak isteyen Hıristiyan ve Müslümanlardan ve tüm sosyal kesimlerden Hıristiyanlıkla İslam dinini birleştiren ilişki ve bağların öneminin bilincinde olmalarını arzuladıklarını” söyledi.. Forward ansiklopedinin amacını açıklarken “tüm okurlara Müslümanlarla Hıristiyanların tarih boyunca barış içinde yan yana yaşadıklarını göstermek istiyoruz” ifadelerini kullandı. Forward “geniş bir bakış açısıyla hazırlanacak olan ansiklopedi konuları arasında yer alan sanat, sinema ve kadın hareketini Hıristiyan-İslami ortak bir perspektiften ele alıyor” diye devam etti.

Martin Forward’ın 2006 yılında Yahudilikle Hıristiyanlık arasındaki ilişki ve bağları ele alan benzer bir kitabı daha olduğu söyleniyor. Ansiklopedinin yazarlarından biri olan Scott Alexander ise “bu kitabın dinler arası diyalog ya da dini tartışmayla ilgilenen herkes için ortak ve alışık bir grup kelime oluşturmayı temenni ettiklerini” söyledi. Dinlerarası diyalog hareketinin dünyanın her tarafında var olduğunu dile getiren Alexander konunun basın tarafından yeterince işlenmediğinden yakınıyor.

İki din arasında benzer ve farklı noktalar

Forward açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Hıristiyanlık da İslam da hayra ve barışa çağıran merhametli bir ilahın varlığına inanıyor. 2000 yıl önce ortaya çıkan Hıristiyanlık İsa Mesih’in öğretileri ve hayatı üzerine kurulmuş ve Hıristiyanların çoğu onun rabbin oğlu olduğuna inanıyor. Hıristiyanlıktan 600 yıl sonra ortaya çıkan İslam peygamberi de Muhammed’dir.

Müslümanlar Kur’an metinlerinde de belirtildiği gibi İsa’ya “mesih” demelerine rağmen bu tanımlama dini bir kavram taşımıyor ya da içermiyor. Hıristiyanlar mesihin Rabbin oğlu olduğuna ve meşakkatin sembolü olduğuna ve yeniden dönmek veya ayağa kalkmak ya da dirilmek üzere ölmeden önce çarmıha gerilerek işkenceye uğradığına inanıyor. İslam ise Allah’ın bir oğlu olduğuna ya da Mesih’in çarmıha gerilerek öldüğüne sonra ayağa kalkıp ya da yeniden dirileceğine inanmıyor.

Ancak İslam’ın ruhani tarafında Mesihin önemli bir ruhani kişilik olduğuna inanılıyor. Örneğin Ortaçağın en önemli Müslüman düşünürlerinden İbni Arabi ruhani tecrübe olarak Mesih’i en önemli peygamber olarak nitelendiriyor.”

İslam’ı merak eden Hıristiyanların sayısı her geçen gün artıyor

Notherdam Üniversitesinde İslami konularda araştırma görevlisi olarak çalışan ve bu kitabın hazırlanmasına katkıda bulunan Reşid Ömer “Amerika’da dinler arasında özellikle İslam ile Hıristiyanlık arasında diyalog faaliyetlerinin hızlı arttığını 11 Eylül olaylarından sonra Amerikalılarda oluşan negatif reaksiyonlara rağmen bu durumun daha da belirgin hale geldiğini, birçok Hıristiyan’ın İslam hakkında daha fazla bilgi öğrenmek için camileri ziyaret etmeye başladığını” ifade etti. Ömer son birkaç yıl içerisinde çok sayıda kilise tarafından bir Müslüman olarak imanını insanlara açıklaması için kiliseye davet edildiğini ve her seferinde İslam’ı merak edip daha fazla bilgi edinmek isteyen Hıristiyanların sayısının arttığını hissettiğini dile getiriyor.