Eðri, doðru ve yanlýþlarýyla SGS 3

[RashoAga]

Eðri, doðru ve yanlýþlarýyla SGS 3

Sosyal Güvenlik Uzmaný Resul Kurt, Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilgili Yasa Tasarýsýnda yanlýþ ve doðrularý tüm yönleri ve ana hatlarýyla irdelemeyi sürdürüyor...




Sosyal Sigortalar ve Genel Saðlýk Sigortasý Kanunu ile bazý kanun ve kanun hükmündeki kararnamelerde deðiþiklik yapýlmasýna iliþkin kanun tasarýsý sosyal güvenlik sisteminde köklü deðiþiklikler yapýyor. Artý ve eksileri ile iki gündür Dünya Gazetesinde yayýnladýðýmýz tasarý, TBMM Genel Kurulu'nda onaylandýktan sonra yürürlüðe girecek. Tasarýnýn analizine bugün de devam ediyoruz.


Çalýþanlar bir gün önceden bildirilecek

Ýþverenler, 4/a (eski SSK’lýlar) sigortalýlarýný, iþe baþlama tarihinden önce, sigortalý iþe giriþ bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlü olacak. Ancak inþaat iþyerlerinde iþe baþlatýlacak sigortalýlar için, en geç çalýþmaya baþlatýldýðý gün, yabancý ülkelere sefer yapan ulaþtýrma araçlarýna sefer esnasýnda alýnarak çalýþtýrýlanlar ile Kuruma ilk defa iþyeri bildirgesi verilecek iþyerlerinde ilk defa sigortalý çalýþtýrmaya baþlanýlan tarihten itibaren bir ay içinde çalýþmaya baþlayan sigortalýlar için, çalýþmaya baþladýklarý tarihten itibaren en geç söz konusu bir ay Kuruma bildirilmesi halinde ceza uygulanmayacak. Böylece kayýtdýþý istihdamla mücadelede önemli bir sistem devam ettirilmiþ olacak.

Ücretler bankaya yatacak

Çalýþtýrýlan iþçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeþit istihkaktan o ay içinde ödenenlerinözel olarak açýlan banka hesabýna yatýrýlacak. Böylece kayýtdýþý istihdam engellenmesine çalýþýlacak.

Kýsmi süreli çalýþanlarda isteðe baðlý prim ödeyecek

Ay içerisinde 30 günden az çalýþan veya prim ödeme gün sayýsý, kýsmi süreli (part-time) çalýþan sigortalýlar da aylýk çalýþma gün sayýlarýný 30 güne tamamlayacak þekilde isteðe baðlý sigorta primi ödeyebilecekler. Kýsmi süreli (part-time) çalýþan sigortalýlar ayný ay içerisinde isteðe baðlý sigortaya prim ödemeleri halinde, primi ödenen primler süreler zorunlu sigortalýlýða iliþkin prim ödeme gün sayýsýna otuz günü geçmemek üzere eklenen bu süreler, 4 / (b) (bað-Kur) sigortalýlýk süresi olarak kabul edilecek.

Çifte Maaþ Dönemi Bitecek

Hem eþinden, hem de ana ve/veya babasýndan ölüm aylýðýna hak kazananlara, tercihine göre eþinden ya da ana ve/veya babasýndan baðlanacak aylýðý verilecek. Böylece, çifte maaþ dönemi bitecek.

Ýþverenler kendi þirketinden SSK’lý olamayacak

4/b (eski adýyla Bað-Kur) sigortalýlarý, kendilerine ait veya ortak olduklarý iþyerlerinden, Kanunun SSK’lý olarak bildirilemeyecekler.

REFORMDAKÝ EKSÝK VE YANLIÞLAR -2

Reform, kayýtdýþýný teþvik edecek

Kurumun denetim ve kontrolle görevli yaptýklarý denetimlerde sigortasýz çalýþtýrýldýðýný veya sigorta gün sayýlarýnýn eksik bildirildiðini tespit ettikleri sigortalýlarýn geriye yönelik hizmetlerinin veya prime esas kazançlarýnýn, en fazla tespitin yapýldýðý tarihten geriye yönelik bir yýllýk süreye iliþkin kýsmý dikkate alýnabilecek. Bu da kayýtdýþý istihdamý teþvik edecek.


Çalýþma Müþavirliði kurulmalý

Özellikle kayýtdýþý istihdamla mücadele ve iþyerlerinde çalýþma ve sosyal güvenlik hukuku iþlemleri konusunda Yeminli Mali Müþavir benzeri “yeminli çalýþma müþavirliði” kurulmasý uygun olacaktýr. Böylece hem iþverenlerin inþaat ve ihale konusu iþlerle ilgili teminat çözümleri kolaylaþacak, hem de iþverenlere mevzuat konusunda rehberlik hizmetleri verilebilecektir.

Ýþçi olarak da çalýþan Bað-Kur’lulardan SSK primi alýnmayacak

Halen mevzuatýmýza göre, Bað-Kurlu statüsünde prim ödeyenler, bu sigortalýlýklarý devam ederken iþ sözleþmesine tabi çalýþmalarý durumunda kendilerinden prim alýnmamaktadýr. Çünkü istisna kapsamýndadýr. Oysa bu kiþi bir iþ kazasýna uðradýðýnda maðdur olmaktadýr. Bu nedenle bu þekilde Bað-Kurlu statüsünde iken hizmet akdiyle bir baþka iþyerinde çalýþanlardan Bað-Kurlu primine ek olarak hizmet akdiyle çalýþtýðý her bir iþyerinde ayrýca kýsa vadeli
sigorta primi alýnmasý ve iþ kazasý ve meslek hastalýðý yardýmý yapýlmasý gerekmektedir. Bu þekilde ek prim de alýnmýþ olacaktýr.

Ýdari Para Cezasý Ýtiraz Komisyonuna Ýþveren ve SMMM Oda

Temsilcileri de Dahil Edilmeli

Ýdarî para cezalarý ilgiliye teblið ile tahakkuk edecek. Teblið tarihinden itibaren onbeþ gün içinde Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarýna yatýrýlýr veya ayný süre içinde Kuruma itiraz edilebilecek. Ýtiraz takibi durduracak. Kurumca itirazý reddedilenler, kararýn kendilerine teblið tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine baþvurabilecek. Bu süre içinde baþvurunun yapýlmamýþ olmasý halinde, idarî para cezasý kesinleþecek..
Ancak, özellikle birçok kurum ünitesinde itiraz müessesi yeterince deðerlendirilmemekte dir. Kurum personeli bunu bir yük olarak görmekte ve iþverenlerin baþvurularýný nerdeyse hiç dikkate almadan doðrudan reddetmektedir. Bu nedenle hem kurum personelinin, hem de iþveren ve mali müþavirlerin bulunduðu bir komisyon kurulmalýdýr. Böylece hem idari para cezalarý itiraz müessesesi daha saðlýklý iþleyecek hem de yargýnýn iþ yükü azalacaktýr.

Ayrýca, idari para cezasýnýnteblið tarihinden itibaren onbeþ gün içinde peþin ödenmesi halinde, bunun üçte ikisi tahsil edilmesi halinde tahsilat sorunu yaþanmayacaðý gibi, iþverenlere de rehberlik edilmiþ olacaktýr.

Bað-Kur’lunun kazancýndan prim alýnacak

Bugüne kadar uygulanan sistemde, Bað-Kur’lular 24 gelir basamaðýndan bulunduklarý basamaða göre prim ödemekteydi. Ancak, sosyal güvenlik reformu bunu deðiþtirerek Bað-Kur’lulara beyan edecekleri kazançlar üzerinden prim alýnacak. Buna göre, 4/b (Bað-Kur) sigortalýlarý tarafýndan Kurumca belirlenen sürelerde aylýk prime esas kazanç beyan edilecek. Ancak beyan edilen kazançta bir deðiþiklik olmasý durumunda, sigortalýnýn yeniden beyan ettiði kazanç üzerinden hesaplanan prim tahsil edilecek. Sigortalý ayný zamanda iþveren ise beyan edeceði aylýk kazancý, çalýþtýrdýðý sigortalýlarýn kazancýnýn en yükseðinden az olamayacak.
Beyanda bulunmayan veya beyan ettiði kazancýn düþük olduðu tespit edilen sigortalýlarýn prime esas kazançlarý, tespit edilen kazanç düzeyine çýkartýlarak beyan edilen kazançla arasýndaki farkýn primi gecikme cezasý ve gecikme zammý uygulanmak suretiyle tahsil edilecek. Ancak, burada Bað-Kur’lularýn kazancýnýn nasýl tespit edileceði sorunu ortaya çýkmaktadýr. Bu düzenlemenin fiilen uygulanma imkaný olmadýðý görülmektedir. Bað-Kur’lunun o ayki kazancýnýn ne olduðunu, kendisi dahi bilememektedir.


(Dünya)