Standart Fonksİyonlar

[azrailangel]

LENGTH : Verilen string ifadedeki karakter sayısını verir. Sonucu byte tipinde bir fonksiyondur.
Formatı: LENGTH(STRING İFADE)

Örnek 1:
uses crt;
const
a=‘ankara’;
begin clrscr;
writeln(a,’ ’,length(a),’ karakterlidir.’);
readln;
end.


Örnek 2: Verilen bir mesajın kaç karakterden oluştuğunu bulan program.
uses crt;
var
m : strıng;x : byte;
begin clrscr;
write(‘mesaj giriniz :’); readln(m);
x:=length(m);
writeln(x, ‘karakterlidir’ );
readln;
end.


X:=Length(M) ifadesi yerine X:=Ord(M[0]) ifadesi kullanılabilir.


COPY : Verilen string ifadenin belirtilen pozisyonundan itibaren istenilen sayıda karakter almak için kullanılır. Sonucu string tipte bir fonksiyondur.
Formatı: COPY (STRING İFADE, BAŞLANGIÇ POZİSYONU, KARAKTER SAYISI)

Örnek 3:
uses crt;
begin
writeln(copy(‘turbo pascal’,1,5));
writeln(copy(‘turbo pascal’,7,6));
writeln(copy(‘turbo pascal’,7,3));
readln;
end.

Örnek 4:
uses crt;
var
mesaj : string;
i: byte;
begin clrscr;
write(‘mesaj :’); readln(mesaj);clrscr ;
for i:=1 to length(mesaj) do
writeln(copy(mesaj , 1 , i ));
readln;
end.


INSERT : Bir string ifade içerisine başka bir karakter grubunu eklemek için kullanılır.
Formatı: INSERT (STRING İFADE, STRING DEĞİŞKEN, POZİSYON)

Burada ilk parametre hem sabit hem de değişken olabilir. İkinci parametre ise mutlaka değişken olmalıdır.
Örnek 5:
uses crt;
var
s: string;
begin
s:=‘Yeşil Güzeldir’;
insert(‘Giresun ’,s,6);
writeln(s); readln;
end.


DELETE : Bir string değişken içerisinden, belirtilen pozisyondan itibaren istenilen sayıda karakter silmek için kullanılır.
Formatı: DELETE (STRING DEĞİŞKEN, POZİSYON,KARAKTER SAYISI)

Örnek 6:
uses crt;
var
s : string;
begin
s:=‘Mehmet Muhammet Tacettin’;
delete(s,8,9);writel n(s);
end.


UPCASE : Verilen küçük harfi büyük harfe çevirir.
Formatı: UPCASE(KARAKTER)

Örnek 7:
uses crt;
var
t:=char;
begin
gotoxy(30,24); write(‘DEVAM İÇİN [D] ’);
repeat
t:=upcase(readkey);
until t=‘d’;
end.


CHR : Kodu verilen karakteri verir. Kod numaraları 0-255 arasında olmalıdır. Bu fonksiyon sonunda Char tipinde bir bilgi elde edilir.
Formatı: CHR(KOD)

Örnek 8:
uses crt;
var
i: byte;
begin clrscr;
for i:=0 to 255 do write(i:6,’ ’,chr(i));
readln; end.


Bu program bütün karakterleri kod numaraları ile beraber ekrana görüntülenir.


BAZI ÖNEMLİ TUŞLAR VE KOD NUMARALARI:
7 => Beep 0+67 => F9 tuşu
8 => Backspace 0+68 => F10 tuşu
13 => Enter 0+71 => Home
27 => Esc 0+72 => Yukarı ok tuşu
32 => Space Bar 0+73 => Page Up
0+59 => F1 tuşu 0+75 => Sol ok tuşu
0+60 => F2 tuşu 0+77 => Sağ ok tuşu
0+61 => F3 tuşu 0+79 => End
0+62 => F4 tuşu 0+80 => Aşağı ok tuşu
0+63 => F5 tuşu 0+81 => Page Down
0+64 => F6 tuşu 0+82 => Insert(Ins)
0+65 => F7 tuşu 0+83 => Delete(Del)

STR : Verilen sayısal ifadeyi string ifadeye çevirir.
Formatı: STR(Sayısal İfade , string değişken)

Örnek 9:
uses crt;
var
s : string[20];
begin
str(15,s); writeln(s);str(15:4, s); writeln(s);
str(6.3, s); writeln(s);str(6.3:0 , s); writeln(s);
str(6.3:10:3, s); writeln(s);end.

[azrailangel]

DEC : Verilen sayısal değişkenin değerini istenilen sayıda azaltmak için kullanılır.
Formatı: DEC(Sayısal değişken[, Artış Miktarı])

Burada belirtilen sayısal değişken tamsayı tipte bir değişken olmalıdır.
Örnek 10: uses crt;
var
i:integer;
begin clrscr;
i:=200;repeat,
write(i:4); dec(i,2);
until i < 50;
readln; end.


INC : Verilen sayısal değişkenin değerini istenilen sayıda arttırmak için kullanılır.
Formatı: INC(Sayısal değişken[, Artış Miktarı])

Burada belirtilen sayısal değişken tamsayı tipte bir değişken olmalıdır.
Örnek 11: uses crt;
var
i:integer;
begin clrscr;
i:=1;repeat
write(i:4); inc(i,2);
until i > 100;
readln; end.

SQR : Verilen sayısal ifadenin karesini alır. Sayının karesini almak için sayı kendisi ile çarpılabilir. Sonucu verilen sayısal ifadenin tipi ile aynıdır.
Formatı: SQR(Sayısal İfade)

Örnek 12:
uses crt;
var
x:longint;
y : real;
begin x:=4; y:=9;
writeln(sqr(x));
writeln(sqr(y)); end.


SQRT : Verilen sayısal ifadenin karekökünü alır. Sonucu real tipinde bir bilgidir.
Formatı: SQRT(Sayısal İfade)

Örnek 13:
uses crt;
var
x:longint;
y : real;
begin
x:=81; y:=169;
writeln(sqrt(x) : 0 : 4);
writeln(sqrt(y) : 0 : 4); end.


RANDOMIZE : Random fonksiyonu tarafından farklı sayıların üretilmesini sağlar.
Formatı: RANDOMIZE

RANDOM : Rastgele sayı üretmek için kullanılır. Sonuçta tamsayı değer üretir. Üretilen sayı 0 ile belirtilen sayı aralığında bir tamsayı değerdir.
Formatı: RANDOM(Sayısal İfade)

Örnek 14: uses crt;
var
i : integer;
begin clrscr; randomize;
for i:=1 to 10 do write(random(100));
readln; end.





ORD : Girilen karakterin kodunu verir. CHR fonksiyonunun yaptığı işlemin tersini yapar. Sonuçta tamsayı bir değer üretir.
Formatı: ORD(Char İfade)

Örnek 15:
uses crt;
var
t : char;
begin t:=‘a’;
writeln(ord(t));read ln;
end.



ABS : Verilen sayısal ifadenin mutlak değerini alır. Sonucu verilen sayısal ifade ile aynı tiptedir.
Formatı: ABS(Sayısal İfade)

Örnek 16:
uses crt;
var
x:integer;y : real;
begin
x:=abs(-63); y:=abs(-27.63);
writeln(x:0,’ ’,y:0:2);end.



VAL : Verilen string tipteki bilgiyi sayısal ifadeye çevirir. Buradaki kod bir tamsayı değişken olmalıdır.
Formatı: VAL(String İfade, Sayısal değişken, kod)

Değişkenin 0 olması durumunda işlem başarılı, 0’dan büyük ise alması işlemin başarısız olduğunu gösterir.
Örnek 17: uses crt;
var
string[20];x : real;
k:integer;
begin s:=‘123.63’;
val(s,x,k);
writeln(s, ’ ’ ,x : 0 : 2, ’ ’,k);
s:=‘123a’;val(s,x,k) ;
writeln(s,’ ’ ,x : 0 : 2,’ ’,k);
readln; end.