Türkiye'nin Gıda Dış Ticareti Gıda Ithalatı

[Periyim]

TÜRKİYE'NİN GIDA DIŞ TİCARETİ.
GIDA İTHALATI
Türkiye’nin gıdada ticaret fazlası vermektedir.
Bazı kötü hasat dönemlerinde buğday gibi temel tarımsal mal ithalatı gereği doğsa da temel tarımsal mal üretiminde yeterlilik devam etmektedir.
İthalat, gıda imalat sanayiinin ihtiyaç duyduğu hammadde ve girdiler ile sınırlı miktardaki yüksek kalitedeki gıda ürünlerinden oluşmaktadır. Önemli bir kalemde yüksek verimlilikteki tohum ve damızlık ithalatı olmaktadır.
1996’da 3 milyar dolara - 1999’da 2 milyar dolara gerilemiştir. Bu azalış 1999’daki ithalattaki genel düşüşle uyumludur.

GIDA İTHALATIN – SEKTÖRSEL DAĞILIMI (SITC – REV.3) MİLYON DOLAR

1996 1997 1998 1999 Değ. %
Gıda Maddeleri 2 2831 2649 2311 2038 -11,8
Canlı hayvanlar ve gıda maddeleri 3 1776 1426 1165 1075 -7,8
Canlı hayvanlar 167 19 26 24 -9,4
Hububat ve mamulleri 6 788 719 480 418 -13
Meyve, sebze ve mamulleri 101 176 183 159 -13,1
Tabii bal, şeker ve mamulleri 294 44 14 17 17,3
Diğer Gıda Maddeleri 4 427 469 461 457 -0,9
İçkiler, tütün ve mamulleri 296 393 319 308 -3,6
Alkollü ve alkolsüz içkiler 19 10 12 15 22,1
Tütün ve mamulleri 7 277 383 307 293 -4,6
Hayvansal ve bitkisel yağlar ve mumlar 5 509 570 521 436 -16,3
Yağlı tohumlar ve meyvalar 250 260 305 219 -28,2
TARIMSAL ÜRÜNLER 1 4866 4926 4321 3399 -21,4
TOPLAM 43627 48559 45921 40687 -11,4

Tablo: Türkiye Gıda sanayii ürünleri dış ticareti (milyon $)

İTHALAT
1998 1531,1
1997 1820,8
1996 2062,9

Gıda İthalatı Hacmi Ve Temin Kaynakları.
temel bitkisel tarım ürünleri çoğunlukla başta ABD olmak üzere Kuzey ve Güney Amerika Ülkelerinden temin edilmektedir.
damızlık ve tohumluk gibi tarımsal ve gıda üretimi bakımından önemli girdiler ABD, AB, İsrail gibi gelişmiş Batı Ülkelerinden sağlanmaktadır.
mamül gıda ürünleri ithalatı başlıca temin kaynağı yine gelişmiş ülkelerdir.

Gıda İthalatının Yapısı
Gıda ithalatı tarımsal(damızlıklar , tohum) ve sınai gıda ithalatı olarak ana bir ayırımda ele alınabilir.
Yerli gıda sanayinin kullandığı ithal girdiler hammadde - katkı maddeleri gibi kimyasalları
Et sanayiinin ihtiyaçları doğrultusunda, canlı hayvan
Balık konserveciliği alanında da hammadde olarak ton balığı ithalatı yapılmaktadır.
Tarım ve gıda üretimi bakımından önemli girdiler olan damızlık ve tohumluk tarımsal ithalat
Türkiye’de yetişmeyen meyve, sebze - Hindistan cevizi gibi ya ülkemizde hiç yetişmemekte yada muz gibi sınırlı üretimin olduğu ürünlerdir.
Kahve ithalatı eskiden beri bu olanda en önemli üründür. Geleneksel kahve kullanım alışkanlığına bağlı olarak kurutulmuş kahve çekirdekleri olarak ithal edilmektedir.
Gıda sanayiinin girdileri arasında gıda ürünlerinin işlenmesi ve korunmasına yönelik gıda katkı maddeleri olarak ifade edilen gıda kimyasalları bir başka guruptur,
İthal edilen nihai (bitmiş) gıda ürünleri yüksek kalite ve fiyata sahip, Fransız şampanya ve İsviçre çikolataları vb ürünlerdir.

GIDA İHRACATI

İHRACATIN SEKTÖREL DAĞILIMI (SITC – REV.3) MİLYON DOLAR
1995 1996 1997 1998 1999 Değişim %
Gıda Maddeleri 1 4239 4557 5133 4688 4084 -12,9
Canlı hayvanlar ve gıda maddeleri 2 3424 3559 4079 3771 3190 -15,4
Canlı hayvanlar 132 85 83 48 12 -75,8
Hububat ve mamulleri 441 507 637 581 379 -34,7
Meyva, sebze ve mamulleri 3 2178 2219 2466 2357 2133 -9,5
Tabii bal, şeker ve mamulleri 197 211 270 232 217 -6,6
Diğer Gıda Maddeleri 476 537 624 553 450 -18,6
İçkiler, tütün ve mamulleri 4 469 742 754 645 602 -6,7
Alkollü ve alkolsüz içkiler 88 105 71 55 41 -25,3
Tütün ve mamulleri 5 381 638 683 590 561 -4,9
Hayvansal ve bitkisel yağlar ve mumlar 328 232 271 239 256 6,9
Yağlı tohumlar ve meyvalar 18 23 30 33 36 9,9
TOPLAM 21636 23224 26261 26974 26588 -1,4

Gıda sektörü Türkiye’nin önde gelen ihracat sektörlerinden biridir.
Gıda sanayiindeki gelişmelerle birlikte geleneksel tarım ürünleri yanına önemli miktarlara ulaşan gıda sanayii ürünü de eklenmiştir. Makarna, konservecilik, dondurulmuş gıda, meyve suyu ve ekstreleri alanında önemli ihracat miktar ve rakamlarına ulaşılabilmektedir.
1997 yılında 2,5 milyar dolar - 1998 yılında 2,1 milyar dolar seviyesine gerilemiştir. Bu düşüş Uzak Doğuda başlayan ve küreselleşen krizle ilişkilendirilebilir . Krizden oldukça fazla etkilenen önemli ihraç pazarlarımızdan biri olan BDT ülkelerinde yaşanan ekonomik kriz büyük rol oynamıştır.
ihracatında güçlü dallar işlenmiş meyve ve sebze, şeker ve şekerleme ürünleri, tahıla dayalı ürünler ----------------et ve süt ürünleri sanayiilerinin rekabet gücü nispeten düşüktür
Türkiye’nin mukayeli üstünlük oranları gıda ve canlı hayvanlarda 2.97 et ürünlerinde 2.93,buğdayda 1.99, meyva ve sebzede 7.57, şekerde 3.27, tarımsal hammaddelerde 0.58 dir
Endüstri içi ticaret oranları meyvede 13 AB ile 25, tahıl ve tahıl ürünlerinde 106, 101, gıda ve canlı hayvanlarda 51,8 ve 34.1 dir

Gıda İhracatı Sistemi Ve Yapısı
Gıda ihracat sistemimiz ve yapısı, çoğunlukla, şu aşamada, ülkemizin bu alanda geniş olan hammadde olanaklarının değerlendirilmesine yöneliktir. Bir anlamda ülke içi tüketim fazlasının ihraç edilmesi söz konusudur.

İhracat Piyasaları Ve Başlıca Rakipler
Başlıca piyasalar ;Batılı piyasalar, Rusya, Orta Asya, Orta Doğu
Başlıca rakipleri ise benzer iklim kuşağı ve ürün gamına sahip Yunanistan, Akdeniz Havzasındaki İtalya, İspanya, Fransa gibi özellikle Kuzey Akdeniz İklim kuşağımdaki ülkelerdir.

Potensiyel İhraç Pazarları
Doğu Bloku’nda Rusya - Orta Doğu pazarlarına ilave olarak Doğu Avrupa ve Orta Asya pazarlarından söz edilebilir. Balkanlar ve Orta Asya’da - Güney Asya’da alım gücü giderek büyüyen yeni (emerging) piyasalardan söz edilebilir.
Tablo: 1991 yılı gıda sanayii ihracatının bölgelere göre dağılımı (%)

AB 38
DİĞER OECD 19
ORTA-DOĞU 20
DOĞU AVRUPA VE BDT 9
AFRİKA 8
DİĞER 6


Gıda ihracatına ilişkin sorunlar.
Gıda ihracatına ilişkin sorunlar: hammadde, üretim, ihracat rejimi, pazarlama ve dağıtım noktalarından ele alınabilir ve bütünü ihracat sistemi sorunları olarak değerlendirilebilir.
Tarımsal gıda alanında, özgün tabiat ve iklim şartlarının getirdiği, mukayeseli üstünlüğümüzün olduğu ürünlerde, sahip olunan avantajlar korunarak geliştirilmelidir. Bunlar, aynı zamanda, gıda sanayiimizin de stratejik hammaddeleridir.
Gıda sanayiinin ihtiyacı olan diğer hammaddelerin de üretiminde sağlanacak gelişmeler gıda ihracatımızın artarak sürdürülmesinde kritik öneme sahiptirler.
Bu alandaki geniş ihracat potensiyelleri de göz önünde tutularak gıda sanayii yatırım ve üretim desteklenmelidir. Üretim ve yatırımlarda önemli ölçek sorunlarının yaşandığı söylenebilir. Gıda sanayiinin yapısı bir dereceye kadar orta ve küçük ölçeklerde üretime verse de teknoloji ve hijyenite sorunlarının çözümünde daha büyük ölçeklere ihtiyaç duyulmaktadır.
Uluslar arası pazarlara girişte ihtiyaç duyulan bilgi ve becerinin açısından de ölçek büyüklüğü kritik bir kavram olarak ortaya çıkmaktadır. Uluslar arası pazarlama ve dağıtım da diğer bir güçlük uluslar arası standart ve düzenlemeler uyumda yaşanan güçlüklerdir. Giderek hassasiyetin arttığı bu düzenlemelere uygun üretim, uluslararası pazarlara sevk ve dağıtım konularında gereken reflekslerin edinilmesi kaçınılmazdır. Son olarak bu alanda pazar araştırmalarının diğer sektörlere nazaran daha kritik önemde olduğu söylenebilir. Gıda tüketimde çeşitliliğin en yüksek olduğu alanların başında gelmektedir. Buna uygun esnek üretim ve ticari yöntemleri gerektirmektedir.

[are_zoo]

8 yada 9 yıl gibi kısa bir dönemde Türkiye'de gerçekten dış ticaret önemli derecede gelişti.. tarım sektöründeki ticarette buna örnek
güzel paylaşım
saol