Menopoz sonrasý, kalp hastalýklarý artýyor

[periyim]

Türkiye'de kadýnlarda kalp hastalýklarýnda ciddi oranda artýþ olduðu, özellikle menopoz sonrasýnda kalp ve damar hastalýklarýnýn görülme sýklýðýnýn erkeklere yakýn düzeye geldiði belirtildi.

Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Týp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalý Öðretim üyesi Prof. Dr. Lale Tokgözoðlu, kalp damar hastalýklarýnýn eriþkinlerde birinci sýrada gelen ölüm nedeni olduðunu söyledi.

Kalp damar hastalýklarýnýn daha çok erkeklerde görüldüðünü belirten Tokgözoðlu, son yýllarda çeþitli etkenlere baðlý olarak kadýnlarda da ciddi oranda artýþ olduðuna dikkati çekti.

Tokgözoðlu, kadýnlarda daha çok meme kanserinden korkulduðunu ancak kalp hastalýklarýna baðlý ölümlerin, trafik kazalarýna ve meme kanserine baðlý ölümlerden çok daha fazla olduðunu kaydetti.

Kadýnlarda, kalp hastalýklarýnýn görülme sýklýðýnýn, genetik özellikler, kolesterol yüksekliði, obezite, hipertansiyon ve diyabet gibi hastalýklara baðlý artýþ gösterdiðini ifade eden Tokgözoðlu, "Ortalama yaþam süresinin uzamasý, hareketsiz yaþam tarzý, sigara kullanýmý, beslenme biçimi ve stres gibi modern çaðýn olumsuz getirileri de önemli risk faktörleri arasýnda bulunuyor" dedi.

"Hasta sayýsý yüzde 7 artacak"

Tokgözoðlu, Türkiye'de kadýnlarda 30'lu yaþlardan itibaren, kalp hastalýklarýna zemin hazýrlayan diyabet, obezite ve hipertansiyonun görülme sýklýðýnýn arttýðýna iþaret ederek, "Bu risk faktörlerinin artmasýna baðlý olarak önümüzdeki 10 yýl içinde kalp damar hastasý sayýsýnýn geçmiþ yýllara oranla yüzde 7 kadar artmasýný öngörüyoruz" diye konuþtu.

Kadýnlarýn damar yapýlarýnýn erkeklere göre çok daha ince olduðunu belirten Tokgözoðlu, özellikle çok sigara içen kadýnlarda damar daralmadýðý halde damar yapýsýnýn bozulmasý nedeniyle kalp krizi riskinin söz konusu olabildiðini söyledi.

Prof. Dr. Lale Tokgözoðlu, kalp hastalýðý bulunan kadýnlarda stent, balon veya by-pass gibi tedaviler sonrasý komplikasyon geliþme ya da damarlarýn tekrar týkanmasý riskinin erkeklere göre daha fazla olduðuna dikkati çekerek, "Kalp krizi geçiren kadýnlarda ölüm oraný erkeklere göre daha yüksek.

Kalp hastalýklarý, kadýnlardaki ölümlerin yaklaþýk yarýsýndan sorumlu ve tüm kanser ölümlerinin neredeyse iki katý" diye konuþtu.

Tokgözoðlu, aralarýnda Türkiye'nin de yer aldýðý 22 Avrupa ülkesinde 14 bin hasta üzerinde yapýlan "EUROASPIRE" araþtýrma sonucuna göre, "Türkiye dahil tüm Avrupa'da, kalp hastalýðý yerleþmiþ kiþilerde tansiyon, þeker ve þiþmanlýðýn kadýnlarda daha fazla olduðu belirlendi" dedi.

Araþtýrmada, kalp hastasý olan kadýnlarda stres ve gerginlik (anksiyete) deðerinin erkeklere göre daha yüksek olduðunun tespit edildiðini belirten Tokgözoðlu, gerginlik deðerinin kalp hastasý kadýnda yüzde 44, erkekte ise yüzde 26 çýktýðýný söyledi.

"Menopoz sonrasýnda artýþ görülüyor"

Tokgözoðlu, kalp hastalýklarý açýsýndan 40'lý yaþlara kadar erkeklerin kadýnlara göre en az 3-4 kat daha fazla yüksek risk altýnda olduðunu, ancak menopoz sonrasýnda bu farkýn kapanmaya baþladýðýný söyledi.

Kadýnlarýn, menopoz öncesi dönemde kalp ve damar hastalýklarýndan büyük ölçüde korunabildiðini belirten Tokgözoðlu, þunlarý kaydetti:

"Menopoz sonrasýnda kilo alma, kan basýncýnda yükselme, kandakikolesterol deðerlerinde artýþ gibi kalp damar hastalýklarýna zeminhazýrlayan önemli deðiþiklikler olabiliyor. Kadýn, bu gibi nedenlerdendolayý, kalp damar hastalýklarýna karþý daha savunmasýz olabiliyor.

Menopozdan önce kadýnda þeker hastalýðý varsa, sigara kullanýyorsa ya da þiþmansa, menopoz sonrasýnda kalp sorunu yaþama olasýlýðý daha da artýyor."

"Kadýnlarda farkýndalýk oraný çok düþük"

"Kadýnýn, kalp damar hastalýklarýna karþý farkýndalýðýnýn az olmasýnabaðlý olarak hekime baþvurma ihtimalinin de düþük olduðu" görüþünüsavunan Tokgözoðlu, kadýnlarda kalp hastalýðýnýn belirtilerininerkekl ere oranla daha silik olduðunu söyledi.

Tokgözoðlu, kadýnýn kalp ve damar hastalýklarýnýn belirtilerini menopoz bulgularýyla, yorgunlukla, stres ya da gerginlikle karýþtýrabildiðini belirterek, "Hekimlerin bile kadýnlarda kalp hastalýðý olabileceðini düþünme ihtimali, erkeklere göre daha düþük oluyor" dedi.

Yaþam süresinin uzamasýna baðlý olarak mevcut risk faktörlerinin görülme sýklýðýnýn da arttýðýný vurgulayan Tokgözoðlu, þöyle devam etti:

"Yaþam tarzýný çok iyi programlamak lazým. Çocukluk döneminde damak tadý geliþmeden saðlýklý bir diyet alýþkanlýðý kazandýrýlmalý. Hastalýk tanýsý konulduktan sonra da çok geç olduðu düþünülmemeli ve hemen önlem alýnmalý.

Þiþmanlýk ve hareketsizlikten uzak durulmalý, ideal kiloya ulaþýlmalý ve bu kilo korunmalý. Tercihen 5, en az 3 gün 20 dakika tempolu yürüyüþ yapýlmalý. Saðlýklý ve düzenli beslenme türü benimsenmeli. Doymuþ hayvansal yaðlar mümkün olduðu kadar az tüketilmeli, antioksidan içeren meyve ve sebze yenilmeli. Zeytin ya da ayçiçek yaðý kullanýlmalý.

Ýþlenmiþ ve hazýr gýdalardan kaçýnýlmalý. Mümkün olduðunca lifli ve tahýllý besinler tüketilmeli, kepek ekmeði beyaz ekmeðe tercih edilmeli. Sakatatlardan uzak durulmalý.

Fazla tuz tüketilmemeli, gençlikte tüketilen tuz bile ileride kan basýncýný etkiliyor, hipertansiyon eðilimi artýyor. Bu da kalp krizi riskini tetikliyor.

Ara sýra yoðun diyetler yerine sürekli saðlýklý beslenme seçenekleri kullanýlmalý ve bu artýk yaþam biçimi haline dönüþtürülmeli."