Gebelik ve Evcil Hayvanlar

[»Đ!ѕну2ρα¢«]

Modern toplumlarda olduðu gibi ülkemizde de evcil havyan besleme alýþkanlýðý giderek yaygýnlýk kazanmakta. Pek çok insan evinde kedi, köpek, kuþ gibi hayvanlarla beraber yaþamakta. Bu durum evdeki bireylerin saðlýðý açýsýndan herhangi bir kaygý yaratmamakla birlikte bireylerden bir hamile kaldýðýnda ya da hamile kalmayý planladýðýnda bu sevimli dostlarýmýz kadýnýn ve bebeðin saðlýðý açýsýndan ciddi endiþelere neden olabilmekte.

Evde beslediðiniz evcil hayvanýnýz eðer düzenli veteriner kontrolünden geçiyorsa, belirli hastalýklara karþý düzenli olarak ilaçlarýný alýyor ve aþýlanýyorsa sizin ve bebeðiniz için tehlike oluþturmasý uzak bir olasýlýktýr. Ancak tehlikeyi en aza indirmek yine sizin elinizdedir. Alacaðýnýz bazý basit önlemler sizi ve bebeðinizi koruyacaktýr.

Kedi: Eðer evinizde bir kedi besliyorsanýz bu minik dostunuzun sizin için yaratacaðý en büyük risk toksoplazmozis adý verilen hastalýktýr. Bir parazit enfeksiyonu olan toksoplazmozis düþüklere neden olabileceði gibi bebeðin beyninde de bazý hasarlara yol açabilir. Kediler toksoplazmozis için taþýyýcý vektör görevi görürler. Kendileri hasta olmadan parazitin kendi vücutlarýnda üremesini saðlarlar. Üreyen parazitler kedinin dýþkýsý ile atýlýr ve bu dýþký ile temas eden insanlara bulaþýr. Genelde ticari mamalar ile beslenen ve dýþarýsý ile temas etmeyen kedilerde toksoplazmosiz olmaz. Ancak kediniz bu paraziti çið et, ya da çið süt yoluyla da alabilir.
Toksoplazmosis parazitini bulaþtýran tek etken kediler deðildir. Çið et ya da uygun þekilde yýkanmamýþ çið sebze ve meyveler özellikle salata yoluyla da toksoplazmosize yakalana bilisiniz. Kedi týrmalamasý da çoðu zaman sorun yaratmamakla birlikte cildin bütünlüðü bozulduðundan enfeksiyonlara karþý duyarlý hale gelir. Kedi týrmaladýðýnda mutlaka zaman kaybetmeden týrmalanan yer sabun ile yýkanmalýdýr.

Eðer hamileyseniz ve evde bir kediniz varsa aþýlarýnýn mutlaka tamam olmasýna dikkat edin. Kedinizin dýþkýsýný yaptýðý kumu günde 2 defa deðiþtirin ve deðiþtiriken mutlaka eldiven kullanýn. Kedinizin kumunu deðiþtirdikten sonra mutlaka ellerinizi yýkayýn. Ýdeal olan kedinizin kumunu sizin deðil baþka bir bireyin deðiþtirmesidir.

Köpek: Köpeklerden insana gelebilecek en büyük risk kuduzdur. Sadece hamileler deðil tüm bireyler bu ölümcül hastalýða karþý önlem almalý tanýmadýklarý köpekler ile temas etmekten kaçýnmalýdýr. Ayrýca köpeklerden insanlara kist hidatik ve diðer bazý parazit enfeksiyonlarý bulaþabilir. Hamilelik bu durumlar açýsýndan fazladan bir risk oluþturmaz. Ortaya çýkan bu enfeksiyonlar da bebeðiniz açýsýndan ciddi bir risk artýþýna neden olmaz.

Kuþlar: Kuþlar evlerde beslenmek üzere en fazla tercih edilen hayvanlardýr. Teorik olarak kuþlardan insanlara bazý hastalýklarýn bulaþmasý mümkün olmakla birlikte pratikte pek rastlanýlan bir durum deðildir. Kuþlardan insanlara en fazla bulaþma olasýlýðý olan hastalýk Psittakozis'tir.Heme n hemen her kuþ türü klamidya psittaci adý verilen bir mikroorganizmanýn neden olduðu bu hastalýðýn taþýyýcýsý olabilmekle birlikte en sýk papaðanlardan bulaþýr. Bugüne kadar hamilelikte görülen psittakozis enfeksiyonu sayýsý son derece azdýr. Genelde grip benzeri bulgular verir. Son dönemlerde hasta ya da ölü bir kuþla temas öyküsü olan bir hastada zaatürre bulgularý saptandýðýnda psittakozisten þüphelenilmelidir. Psittakozisin gebelikteki etkileri konusunda elde yeterli veri yoktur ancak kafesin temizlenmesi sýrasýnda eldiven kullanýlmasý, ve temizlik sonrasý ellerin mutlaka yýkanmasý yeterlidir. Hamilelik evinizdeki kuþu baþka bir yere göndermenizi gerektirmez.

Kemirgenler: Son zamanlarda hamster ya da benzeri kemirgenlerin evde beslenmesi giderek popülarite kazanan bir alýþkanlýktýr. Genelde zararsýz olan bu hayvanlar özellikle hamile kadýnlar açýsýndan risk taþýrlar. Bu riskin adý Lenfositik Koriyomenenjit virüsüdür (LCMV) ve geliþmekte olan bebeði olumsuz yönde etkileyebilir. Eriþkin bir insan bu virüsle karþýlaþtýðýnda ya hiçbir belirti görülmez ya da hafif grip benzeri belirtiler ortaya çýkabilir. Ancak asýl tehlike bebek açýsýndandýr. LCMV ile enfekte olan bebekte en sýk görülen bulgu görme bozukluklarýdýr. Bunun yaný sýra serabral palsi, zeka geriliði ve sara benzeri nöbetler gibi sinir sistemini etkileyen bozukluklar olabilir. Ýlk kez 1933 yýlýnda fark edilen bu virüsü insanlar enfekte kemirgen ile temas ederek ya da enfekte hayvanýn bulunduðu ortamdaki havayý soluyarak alabilirler. Bu nedenle hamile olan kadýnlarýn evlerinden ve bulunduklarý ortamlardan bu tür kemirgenleri uzaklaþtýrmalarý uygun olur.

Sürüngenler: Son zamanlarda bazý çevrelerde popülarite kazanan bir baþka alýþkanlýk da iguana gibi sürüngenlerin evcil hayvan olarak beslenmesidir. Tüm sürüngenlerde olduðu gibi minyatür dinazorlara benzeyen iguanalarýn da barsak sistemi içinde salmonella adý verilen bir bakteri normalde bulunur.Salmonella genelde ishal, bulantý, kusma ve halsizlik gibi belirtilerle kendini gösteren ve çoðu zaman basit önlemler ile tedavi edilebilen besin zehirlenmelerine neden olur. Yaþlýlar, baðýþýklýk sistemi sorunu olanlar, 5 yaþýndan küçük çocuklar ve hamile kadýnlar ise salmonella enfeksiyonu açýsýndan yüksek risk grubunu oluþtururlar. Salmonella enfeksiyonu hamile kadýnlarda ciddi enfeksiyonlara ve düþüklere neden olabilir. Hamile kadýnlarýn iguana ve benzeri sürüngenler ile temas etmemesi uygun olur.

Tüm bunlarýn yaný sýra her türlü hayvan ve bunlarýn tüyü insanlarda alerjik yakýnmalara neden olabilir.