8. SINIF DERSLERİ

[Anektod]

MIKNATISIN DA BİR ÇEŞİT PUSULA OLDUĞUNUN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Mıknatıs kutuplarını belirlemek.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Mıknatısı pusula olarak kullanabilir miyiz?
2-Mıknatısın kutupları ile yerin kutupları aynı mıdır?
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.pusula
2.mıknatıs
3.üç ayak
4.statif çubuk – 2 adet (biri uzun, biri kısa)
5.bağlama parçası
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Mıknatısı şekildeki gibi Statif çubuğa tutturunuz. Mıknatısı ip etrafında dönmesini sağlayıp bırakınız. Bir müddet sonra mıknatısın bir ucunun kuzeyi, diğer ucunun da güneyi gösterdiğini gözleyiniz.
2-Bu defa mıknatısın altına bir pusula yerleştiriniz. Pusula ibresi ile mıknatıs yönlerinin birbirine zıt olduğunu gözleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Ağırlık merkezinden asılmış serbest bir mıknatısın bir ucu daima kuzeyi diğer ucu da daima güneyi gösterir.
Pusula ile mıknatısın kutupları birbirine zıt yönlüdür.
TEORİK BİLGİ:
Yönlerimizi bulmaya yarayan pusula esasen bir mıknatıstır. Pusula ibresinin boyalı ucu kuzeyi, diğer uç ise güneyi gösterir. Mıknatısı bir ipe bağlayıp serbest konumda bıraktığımız zaman mıknatısın bir ucu kuzeyi diğer ucu da güneyi gösterir. Eğer mıknatıs altına pusula konulursa; pusula ile mıknatısın kutupları birbirine zıt yönlü olur.

[Anektod]

MIKNATISIN ETKİSİNİ CİSİMLER ÖNLEYEBİLİR Mİ?

DENEYİN AMACI: Mıknatıs etkisinin; manyetik alan içinde olmak şartıyla, cisimlere olan etkisini incelemek.
HAZIRLIK SORUSU:
Mıknatısla cisimler arasına cam, tahta, su, tahta gibi cisimler konulursa mıknatısın çekme etkisi önlenebilir mi? Nedenlerini tartışınız.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.beherglas
2.mıknatıs
3.karton
4.kitap
5.topluiğne
6.cam
Bir beherglasa su doldurunuz. İçine topluiğneleri koyunuz. Beherglasın kenarına mıknatısı yaklaştırınız. Mıknatısın topluiğneleri etkilediğini gözleyiniz.

Cam üzerine az miktarda topluiğne koyunuz ve alttan mıknatısı yaklaştırarak sağa sola gezdiriniz. İğnelerin mıknatıs tarafından çekilerek sağa sola hareket ettiğini görürsünüz. Bu deneyi diğer cisimlerle tekrarlayınız.
Bir tahta takoz üzerine az miktarda iğne dökünüz. Şekilde görüldüğü gibi mıknatısı alttan yaklaştırınız. Mıknatısın topluiğneleri etkilediğini gözleyiniz

DENEYİN SONUCU:
Mıknatısın etkisini araya konan cisimler engelleyemez.

[Anektod]

MIKNATISIN KUVVET ALANIN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Bir mıknatısın kuvvet alanını belirlemek.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Bir mıknatısı toplu iğnelere belli bir mesafeden yaklaştırdığımızda hangi uzaklıkta çekme etkisi görülür?
2-Mıknatısın çekme etkisini gösterdiği alan mıknatısın gücüne göre değişir mi? Nedenlerini araştırınız.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.mıknatıs
2.demir tozu
3.cam levha veya karton
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Cam levhayı mıknatısın üstüne koyunuz.
2-Cam levha üzerine demir tozunu serpiniz.
3-Cama hafifçe vurarak demir tozlarının dizilimini kolaylaştırınız.
Gördüğünüz şekli yukarıdaki şekille karşılaştırınız.
DENEYİN SONUCU:
Cam levha üzerine dökülen demir tozlarının mıknatısın “N” kutbundan “ S” kutbuna gittiği kabul edilecek şekilde bir dizilim oluşturduğu görülür.
TEORİK BİLGİ:
Bir mıknatısın çekme etkisini gösterdiği bölgeye, “kuvvet alanı” denir. Demir tozları alan içinde eğri çizgiler halinde dizilirler. Bu eğrilere “kuvvet çizgileri” denir.

[Anektod]

MIKNATISLARDA ZIT KUTUPLARIN BİRBİRİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Mıknatıslarda zıt kutupların birbirine olan etkilerini incelemek.
HAZIRLIK SORUSU:
İki mıknatısın zıt kutupları arasında kalan bölgede bir çekim alanı oluşur mu? Araştırınız.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.iki çubuk mıknatıs
2.demir tozu
3.cam levha veya karton
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-İki çubuk mıknatısın, zıt kutupları karşı karşıya gelecek şekilde masaya koyunuz.
2-Cam levhayı mıknatısların üstüne yerleştiriniz.
3-Camın üzerine demir tozlarını dökünüz. Cama hafifçe vurarak demir tozlarının dizilmesini kolaylaştırınız.
Gördüklerinizi yukarıdaki şekille karşılaştırınız.
DENEYİN SONUCU:
Cam levha üzerine dökülen demir tozlarının mıknatısın “N” kutbundan “ S” kutbuna gittiği kabul edilecek şekilde bir dizilim oluşturduğu, ayrıca zıt kutupların birbirini çektiği görülür.
Zıt kutuplar arasında düzgün magnetit çizgiler oluşur, mıknatısın alt ve üst kısımlarında ise şekilde görüldüğü gibi elips şeklinde dalgalanmalar oluşur.
TEORİK BİLGİ:
İki mıknatısın zıt kutupları birbirine yaklaştırıldığında, Kuzey(N) kutbundan çıkıp Güney(S) kutbuna gittiği varsayılan kuvvet çizgileri nedeniyle birbirlerine bir çekim kuvveti uygulayarak birbirlerini çekerler.

[Anektod]

MIKNATISLARDA AYNI KUTUPLARIN BİRBİRİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Mıknatıslarda aynı kutupların birbirine olan etkilerini incelemek.
HAZIRLIK SORUSU:
İki mıknatısın aynı kutupları arasında kalan bölgede bir çekim alanı oluşur mu? Mıknatıslar birbirini nasıl etkiler?
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.iki çubuk mıknatıs
2.demir tozu
3.cam levha veya karton
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-İki çubuk mıknatısın, aynı kutupları karşı karşıya gelecek şekilde masaya koyunuz.
2-Cam levhayı mıknatısların üstüne yerleştiriniz.
3-Camın üzerine demir tozlarını dökünüz. Cama hafifçe vurarak demir tozlarının dizilmesini kolaylaştırınız.
Gördüklerinizi yukarıdaki şekille karşılaştırınız.
DENEYİN SONUCU:
Cam levha üzerine dökülen demir tozlarının şekildeki gibi birbirlerine zıt yönde bir dağılım gösterdiği gözlenir. Bu olay aynı zamanda aynı kutuplu mıknatısların birbirini ittiğinin de bir göstergesidir.
TEORİK BİLGİ:
İki mıknatısın aynı kutupları birbirine belli bir mesafede yaklaştırıldığında, aynı kutuplar birbirini iter ve kuvvet çizgi eğrileri birbirlerinden uzaklaşır.