Program Dışı DeneyLeR

[sanalkampusbot]

ELEKTRİK AKIMININ KİMYASAL ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Yemek tuzunun (NaCl) elektrolizi

DENEYİN AMACI: İletken bir sıvının elektrik akımı ile kendisini oluşturan elementlere ayrılmasını görmek.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Elektroliz, elektrolit, elektrot, anot, katot kavramlarını araştırınız.
2-Elektrik akımının etkisiyle bir bileşiği kendini oluşturan elementlere ayırabilir miyiz?Tartışınız.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.döküm ayak-2 adet
4.yalıtkan saplı çubuk-2 adet
7.su
2.statif çubuk
5.geniş beherglas
8.tuz
3.bağlama parçası
6.güç kaynağı
9.bağlantı kablosu
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Şekildeki düzeneği hazırlayınız.
2-Beherglasa üçte iki oranında tuzlu su koyunuz ve kömür elektrotları suya daldırınız.
3-Her iki elektrottan gaz kabarcık çıkışını gözleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Yemek tuzunun (NaCl) elektrolizinde çıkan gazlardan biri hidrojen ve diğeri de klor ‘dur. Kloru kokusundan tanıyabilirsiniz. Sodyum (Na) dibe çöker. Reaksiyonun denklemi;
NaCl → Na+ + Cl- olur.
TEORİK BİLGİ:
İletken bir çözeltiden elektrik akımı geçirmek suretiyle bir bileşiğin, kendisini oluşturan elementlere ayrılmasına “elektroliz” denir.
Sudaki çözeltileri elektrik akımını geçiren maddelere “elektrolit maddeler” denir. Asit, baz ve tuz çözeltileri elektrolit maddelerdir. Şeker, benzin çözeltileri elektrolit madde değildir.
Elektroliz ürünleri elektrolit ve elektrotlara bağlı olduğu gibi akım şiddetine de bağlıdır.
Çözeltideki ( + ) yüklü iyonlara “katyon” , (-) yüklü iyonlara da “anyon” denir. Kimyasal reaksiyonlarda (+ ) yüklü iyonlar katotta, (- ) yüklü iyonlar da anotta toplanır.

[sanalkampusbot]

İNDÜKSİYON (RUMKORF) BOBİNİNİN TANITILMASI VE ÇALIŞMA PRENSİBİNİN İNCELENMESİ
(Gazların İletkenliği)

DENEYİN AMACI: Gazların iletkenliğini Geissler tüplerini kullanarak görmek, indüksiyon bobinin çalışmasını kavramak.
HAZIRLIK SORULARI:
1-İndüksiyon bobinin yapısını ve çalışma prensibini araştırınız.
2-Florasan lambalarının yapısını inceleyerek çalışma sistemi hakkında bilgi edininiz.
3-Gazların elektriği iletip ilemediklerini tartışınız. Sebeplerini araştırınız.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.indüksiyon bobini 3.alçak gerilim güç kaynağı
2.bağlantı kablosu 4.geissler tüpleri
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Şekilde görülen devreyi kurunuz.
2-Güç kaynağının doğru akım uçlarından alacağınız 6 voltluk gerilimi indüksiyon bobinin tablası üzerindeki girişe uygulayınız.
NOT: İndüksiyon makarasından yüksek gerilim uygulanacağı için sistem çalışırken indüksiyon makarasına dokunmayınız.
3-İndüksiyon bobini sekonder çıkış uçlarındaki mesafeyi değiştirerek kıvılcım atlamasını gözleyiniz.
4-İndüksiyon bobinin sekonder çıkışını Geissler tüplerine bağlayınız. Dokunma kalemiyle Geissler tüplerinin uçlarına sıra ile dokunup tüplerin ışık vermelerini gözleyiniz.
5-Tüplerden birine dokunma kalemi ile 5 dakika dokunduktan sonra akımı kesiniz. Tüpün ısınıp ısınmadığını elinizle kontrol ediniz.
DENEYİN SONUCU:
Geissler tüplerinde (+) ve (-) yüklü gaz iyonları ve serbest elektronlar vardır. (-) kutba bağlı olan uç (+) yüklü iyonları, (+) kutba bağlı olan uç ise (-) yüklü iyonları çekerek hareketlendirir. Hareketleri sırasında gaz moleküllerine çarparak oluşturdukları yeni iyon ve elektronlar, akımın geçmesini sağlar.
O halde gazların basıncı azaltılınca iletkenliği artar. Gazlarda elektrik yükü elektronların ve gaz iyonlarının hareketi ile taşınır.(Gazların basıncı 16 mm-civanın altına düşürülürse iletkenlik özelliği gösterirler.)
TEORİK BİLGİ:
İndüksiyon bobininde bir demir çekirdek üzerine sarılı, birbirinden yalıtılmış iki sargı vardır. Primer devreyi oluşturan sargı az sarımlı ve kalın tellidir. Sekonder devre ise ince telli ve çok sarımlıdır.
Sekonder devrede oluşan elektromotor kuvvet (E.m.k.) çok büyüktür. Bu devreye bağlı uçlar arasında bir kıvılcım atlaması görülür. Normal şartlarda gazlar içinde yeteri kadar serbest elektron ve iyon bulunmaz. Bu nedenle de gazlar elektriği iletmezler.
Tüp içerisindeki gaz basıncı düşürüldükçe iyonların nötrleşmeden anot ve katoda ulaşmaları kolaylaşır. Böylece iletkenlik sağlanmış olur. Basıncı düşürülmüş tüplerdeki elektrotlara indüksiyon makarası ile yüksek gerilim uygulanırsa tüp içinde bir ışıma meydana gelir. Tüp içindeki gazın cinsi ve basıncı değiştikçe ışığın rengi de değişir.

[sanalkampusbot]

TRANSFORMATÖRLERİN TANITILMASI VE ÇALIŞMA PRENSİPLERİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Transformatörlerin yapısını kavramak, işleyişini görmek ve basit bir transformatör yapmak.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Transformatörlerin yapısı, çeşitleri ve çalışma prensiplerini araştırınız.
2-İndirgen, yükseltgen, primer sargı, sekonder sargı kavramlarını araştırınız.
3-Transformatörlerin nerelerde kullanıldıklarını araştırınız.
4-Yüksek gerilimle gelen elektrik evlerimize nasıl 220 volta indirgenerek girer?
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.bobin (6-300-600-1200 sarımlı)
4.voltmetre
7.ara kablo
2.demir çekirdek
5.duy
8.seyyar priz
3.transformatör sıkıştırıcısı
6.bağlantı kabloları
9. ampul (2,5 volt)
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Primer olarak 1200, sekonder olarak 300 sarımlı bobinleri demir çekirdeğe takınız. Transformatör sıkıştırıcısı ile kapağı sıkıştırarak transformatörü kurunuz.
2-Primer devresini 220 voltluk şehir akımına bağlayarak, sekonder gerilimini ölçünüz. (yukarıda verilen formül bağıntısını gerçekleştiriniz.)
3-Sekonder olarak 600 sarımlı bobini kullanarak deneyi tekrarlayınız.
4-Primer olarak 600, sekonder olarak 6 sarımlı bobini kullanarak transformatörü kurunuz. Sekonderin gerilimini ölçünüz. (Akım yüksek olduğundan ampermetreyi kullanmayınız.)
5-Sekonder uçlarına (6 sarımlı bobinin uçlarına) 5-6 cm ‘lik inşaat çivisi bağlayınız. Çivinin akkor hale gelişini izleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Transformatörler kullanılarak alternatif gerilim yükseltilip, alçaltılabilir.
TEORİK BİLGİ:
Transformatör; demirden yapılmış levhalar bir araya getirilerek oluşturulan bir demir çekirdek üzerine sarılmış ve birbirinden yalıtılmış, sarım sayıları farklı iki akım sargısından oluşur.
Gerilimin uygulandığı birinci sargıya “Primer (giriş)”, devrede kullanılacak gücün alındığı ikinci sargıya da “sekonder (çıkış) sargısı” denir.
Her iki sargıdan biri çıkış devresinin gerilim ihtiyacına göre çıkış olarak kullanılabilir. Eğer çıkış olarak çok sarımlı sargı kullanılıyorsa “yükselten” , çıkış olarak az sarımlı sargı kullanılıyorsa alçaltan transformatör” elde edilmiş olur.
Sekonder Gerilim = Primer akım =Sekonder sarım sayısı Primer Gerilim Sekonder akım Primer sarım sayısı