8. SINIF DERSLERİ

[sanalkampusbot]

NİTE II: CANLILAR İÇİN MADDE VE ENERJİ

A. CANLI VE ENERJİ İLİŞKİSİ

1. Canlılık Olayları Enerjiyle Gerçekleşir

2. Canlıların Hücresel Yapılarını Çok Atomlu Büyük Moleküller (Organik )Oluşturur

B. GÜNEŞ ENERJİSİNİ CANLILAR NASIL KULLANIR?

1. Bitkiler Güneş Enerjisini Dönüştürüp Hücrelerinde Tutabilen Canlılardır

2. Bitkiler Işıkta Glikoz Sentezler

3. Tüm Canlılara Sunulan Fotosentez Ürünü: Glikoz

C. HÜCRENİN KULLANABİLECEĞİ ENERJİ

1. Canlılar Hücrelerinde Kullanabileceği Enerjiyi (ATP) Nereden Sağlar?

Ç. HÜCRE İÇİNDE ÇOK ATOMLU YÜKSEK ENERJİLİ MOLEKÜLLERİN ENERJİLERİ NASIL AÇIĞA ÇIKAR?

1. Oksijensiz Solunum (Fermantasyon) 2. Oksijenli Solunum

[sanalkampusbot]

ÜNİTE III: GENETİK

A. HÜCREDE YAPI VE CANLILIK OLAYLARININ YÖNETİMİ NASIL SAĞLANIR?

1. DNA Denilen Hücredeki Özel Molekül Ne İşler Yapar?

a. DNA Molekülünün Yapısı Nasıldır?

DNA(DEOKSİRİBONÜKLEİ K ASİT) MODELİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI:DNA modeli üzerinde DNA’nın yapısını kavramak ve özellikleri hakkında bilgi edinmek.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
DNA molekül modeli
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-DNA molekül modeli üzerindeki plastik şeritleri birbirinden ayırınız.
2-Plastik şeritleri doğru bir şekilde karşılıklı yerleştiriniz. DNA bazlarını karşılıklı dizerken A karşısında T, G karşısında C olmasına dikkat ediniz.
DENEYİN SONUCU:
Plastik şeritleri karşılıklı doğru bir şekilde yerleştirdiğinizde bir DNA molekül modeli ortaya çıkar.
TEORİK BİLGİ:
Hücrelerdeki hayatsal olayları ve reaksiyonları yöneten, kontrol eden, kalıtsal özellikleri kuşaktan kuşağa ileterek kalıtsal devamlılığı sağlayan moleküllere nükleik asitler veya yönetici moleküller denir. Nükleik asitler 2 çeşittir.
1-DNA (Deoksiribo nükleik asit)
2-RNA (Ribo nükleik asit)
Biz bu bölümde sadece DNA ‘yı inceleyeceğiz.
DNA, gelişmiş canlılarda hücre çekirdeğinde, mitokondrilerde ve kloroplastlarda bulunur. DNA hücrenin kromozomlarını meydana getirir. Kromozomlar üzerindeki kalıtım birimi gendir. Genler DNA ‘nın anlamlı en küçük birimleridir.
DNA ‘nın görevleri:
a.Hücredeki canlılık olaylarını yönetir. ( Protein sentezi )
b.Kalıtsal karakterlerin ortaya çıkmasını ve taşınmasını sağlar.
c.Kalıtsal karakterlerin oğul döllere aktarılmasını sağlar. ( Üreme olayı )

DNA birbiri üzerine kıvrılmış merdiven basamağı şeklindeki iki iplikten oluşur.

1.a.DNA Molekülünün Yapısı Nasıldır?
Fosfat (Fosforik asit )
Şeker: Deoksiriboz
Organik Bazlar:Adenin, Guanin, Sitozin ve Timin.
Baz, şeker ve fosfat birleşerek nükleotidleri, nükleotidlerde birleşerek DNA zincirini oluşturur.
DNA ‘nın yapısı, 1953 yılında James Watson ve Francis Crick tarafından belirlenmiş olup, günümüzde Watson- Crick olarak adlandırılan DNA modeli kabul edilmektedir.
DNA birbiri üzerine kıvrılmış merdiven basamağı şeklindeki iki iplikten oluşur.Şekilde görüldüğü gibi iplik kısmında şeker olan deoksiriboz ve Fosfatlar bulunur. Basamak kısmıysa organik bazlardan oluşur.DNA ‘da bulunan bazlar;Adenin (A), Guanin(G), Sitozin (C) ve Timin(T)’dir.
Bir DNA molekülünde daima adenin- timinle, guanin- sitozinle eşleşir ve moleküldeki sayıları birbirine eşittir.
( A = T , G = C ). Moleküldeki organik bazlar hidrojen bağlarıyla birbirini çekerler.

DNA zincirini oluşturan moleküller

b. DNA'nın Özelliklerinden Birisi de Kendini Eşlemesidir

2. Hücredeki Diğer Yönetici Molekül RNA

B. DÜNYADA BENZERSİZ OLDUĞUNU BİLİYOR MUSUN?

1. Seni Sen Yapan DNA Molekülü

a. DNA - Gen - Kromozom

b. Kalıtım - Kalıtsal Özelliklerimi Nasıl Kazandım?

c. Mendel'in Kalıtıma Kazandırdığı Bilgiler

ç. Akraba Evliliği Neden Sakıncalı?

d. Kalıtım İnsanda Cinsiyeti de Belirler

e. Çevre Etkenlerinin Kalıtımdaki Rollerine Örnekler

f. Canlıların Çeşitliliği (Türler)

g. Canlı Çeşitlerinin Farklılık, Benzerlik ve Değişmelerine Örnekler

h. Milyonlarca Yıldan Bugüne Türlerde Değişmeler Oldu mu?

ı. Kalıtımla İlgili Yeni Bilgilerin 21. Yüzyılda Açtığı Ufuk

i. Genetik Alanındaki Gelişmeler

j. Biyoteknoloji Uygulamalarının Sağladığı Yararlar

[sanalkampusbot]

ÜNİTE IV: CANLILARDA ÜREME VE GELİŞME

A. TÜRÜN DEVAMLILIĞINI SAĞLAYAN CANLILIK OLAYI (ÜREME)

1. Canlının Özellikleri ve Geleceğinden Sorumlu Yapı

2. Hücre Nasıl Çoğalır?

3. Aynı Hücreler Oluşturan Bölünme: Mitoz

4. Mayoz Bölünme Neden Mitoz Bölünmeden Farklıdır?

5. Canlının Kendine Benzer Canlılar Oluşturabilmesi

a. Eşeysiz Üreme

b. Eşeyli Üreme

6. İnsanda Üremenin Biyolojik Özellikleri

5. Elementlerden Bileşik Oluşturulması
B. İNSANDA BİR HÜCREDEN ERGİN BİREYE 1. Büyüme ve Gelişme

a. İnsanda Eşey Hücreleri

b. Eşey Hücrelerinin Birleşmesi (Döllenme)

c. Zigottan Embriyoya, Yavruya, Ergine Doğru Gelişme

i. Embriyonun Geliştiği Ortam - Bu Ortamda Embriyo İçin Oluşan Plâsenta

ii. İnsanda Yavru Olana Kadar Embriyo Nasıl Korunur, Beslenir, Solunum Yapar, Boşaltım Yapar, Büyür ve Gelişir?

2. Büyüme ve Gelişme Nelerden Etkilenir?

a. Sağlıklı Büyüme ve Gelişmemiz İçin Neler Önemlidir?

i. Yeterli ve Dengeli Beslenme

ii. Temizlik

iii. Dinlenme

iv. Spor

v. Serbest Zaman Etkinlikleri

vi. Olumlu Psikolojik Etkiler

b. Sağlıklı Büyüme ve Gelişmemizde Olumsuz Etmenler

i. Hastalıklar

ii. Kazalar

iii. Zararlı Alışkanlıklar

iv. Yetişkinlerin Hatalı Tutum ve Davranışları

3. Çocukluktan Ergenliğe Doğru Gelişme 4. Cinsel Sağlığın Korunmasının Getirdiği Kazanımlar 5. Sağlıklı Kalmanın Bireysel ve Toplumsal Yükümlülüğü

[sanalkampusbot]

ÜNİTE V: YAŞAMIMIZI ETKİLEYEN MANYETİZMA

A. MIKNATIS DEMİRİ ÇEKER, TAHTAYI ÇEKMEZ

MIKNATIS VE ÖZELLİKLERİNİN TANITILMASI

DENEYİN AMACI: Bir mıknatısı tanımak ve özelliklerini kavramak.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Hangi maddeler mıknatıslık özelliği taşır? Nedenlerini araştırınız.
2-Bir mıknatıs topluiğnelere yaklaştırıldığında, mıknatısın en çok hangi kısmında topluiğneler toplanır? Nedenlerini tartışınız.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.mıknatıs
2.küçük çivi ya da topluiğneler
3.çeşitli metal paralar
4.bakır ve çinko elektrotlar
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Mıknatısı çivilere yaklaştırınız. Mıknatıs çivileri çeker.
2-Bu defa mıknatısı bakır ve çinko elektrotlara yaklaştırınız. Bunları çekmediğini gözleyiniz.
3-Deneyi çeşitli metal paralarla tekrarlayınız. Mıknatısın hangi metal paraları çektiğini gözleyiniz.
4-Mıknatısın çeşitli kısımlarına çivileri yaklaştırınız. Çivileri en çok mıknatısın uç kısımlarının çektiğini gözleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Çivileri en çok çeken mıknatısın uç kısımlarına “Mıknatısın kutupları” denir.Büyük küçük her mıknatısın daima kuzey ve güney olmak üzere iki kutbu vardır.
TEORİK BİLGİ:
Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren magnetit maddelere “mıknatıs” denir. Mıknatıslar ; a)Doğal mıknatıs b)Yapay mıknatıs c)Elektromıknatıs olmak üzere üçe ayrılır.
Mıknatısların uç kısımlarında çekme özelliği daha fazladır. Bir mıknatısın kuzey (N) ve güney(S) olmak üzere iki kutbu vardır. Bir mıknatıs kaç parçaya bölünürse bölünsün daima iki kutbu olur.

[sanalkampusbot]

MIKNATISLIĞIN BOZULMASININ İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Bir mıknatısın mıknatıslık özelliğini kaybetmesini görmek.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Mıknatıs ısıtılırsa mıknatıslık özelliği bozulur mu? Nedenlerini araştırınız.
2-Mıknatısa sert bir darbe ile vurulursa ya da mıknatıs paslanırsa mıknatıslık özelliği bozulur mu? Araştırınız.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.mıknatıs
2.topluiğne
3.ispirto ocağı
4.pusula
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Topluiğneyi sürterek mıknatıslayınız.
2-İğneyi pusulaya yaklaştırınız. İğnenin pusula ibresinin bir kutbunu çekip diğer kutbunu ittiğini gözleyiniz. Bu size iğnenin mıknatıslandığını gösterir.
3-İğneyi ispirto ocağında ısıtınız. İğneyi ısıttıktan sonra tekrar pusulaya yaklaştırınız. Sonucu gözlemleyiniz.
4-Bu defa iğneyi sert bir yere hızlıca birkaç kez vurunuz. Sonra pusulaya yaklaştırınız ve sonucu gözleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Isıtılan ve sert zemine vurulan iğne mıknatıslık özelliğini kaybeder.
TEORİK BİLGİ:
Mıknatısların mıknatıslık özellikleri üç şekilde bozulur.
1.Mıknatısa sert bir darbe ile vurulması
2.Oksitlenme (paslanma)
3.Isıtılma ile mıknatıslık özelliği bozulur.