7.SINIF DERSLERİ

[sanalkampusbot]

DİP BASINÇ ALETİNİN TANITILMASI

DENEYİN AMACI: Dip basınç aletini tanımak ve kullanmak.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Sıvı içerisine bırakılan bir cismin yapacağı hareket hakkında ne söyleyebiliriz?
2-Su üzerine bırakılan bir karton parçası önce su üzerinde yüzer, sonra yavaş yavaş dibe batar. Bunu sebebi nedir?
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.dip basınç aleti
2.beherglas
3.su

DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Beherglas içine üçte iki oranında su koyunuz.
2-Dip basınç aletinin içine hava almayacak şekilde suya daldırınız.
3-Belirli bir derinliğe daldırdıktan sonra tabla kolunu serbest bırakıp, kenarındaki cam tüpü tutunuz. Sonucu gözlemleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Tabla kolunu serbest bıraktıktan sonra, cam boru içine yavaş yavaş su sızmaya başlar.
İçindeki suyun basıncı, dıştaki suyun dibe yaptığı basınca eşit olduğunda tabla kolunun suya battığı görülür.
TEORİK BİLGİ:
Sıvıların belli şekilleri yoktur. İçine konuldukları kabın biçimini alırlar. Bütün maddeler gibi sıvılar da yerçekimi etkisinde olduklarından ağırlıkları da vardır. Ağırlıkları nedeniyle içinde bulundukları kabın yüzeyine bir kuvvet uygularlar. Bu kuvvete sıvı basıncı denir.
Sıvı dolu bir kaba hangi yönde basınç uygulanırsa uygulansın sıvı, uygulanan basıncı her yönde eşit iletir.

[sanalkampusbot]

SIVILARDAKİ DİP BASINCIN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Sıvıların dip basıncını deneyle görmek.
HAZIRLIK SORUSU:
Sıvı tarafından cisme uygulanan basınç sıvı yüzeyine yakın yerde mi, yoksa derin yerde mi daha çok etkilidir? Nedenlerini araştırınız.

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.iki ucu açık manometre
4.kısa cam boru
7.büyük beherglas veya derin kova
2.lastik hortum
5.tek delikli tıpa
8.su
3.lastik balon
6.tabanı kesik şişe veya plastik huni
9.mürekkep
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Kısa cam boruyu hortumun bir ucuna takınız. Bu cam boruyu tek delikli bir tıpaya geçiriniz.
2-Bir lastik balonu ortasından kesip, tabanı kesik şişenin veya huninin tabanına gerdirerek bağlayınız.
3- Kısa cam borunun takıldığı tıpayı şişenin ağzına döndürerek sıkıca kapayınız.
4-Manometre içerisine üçte bir kadar renkli su koyunuz.
5-Manometrenin bir ucuna lastik hortumu geçirerek, şekildeki düzeneği oluşturunuz.
6-Şişeyi, kaba daha fazla daldırdıkça, manometre içindeki suyun yükselişini gözleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Sıvıların basıncı derinlikle doğru orantılıdır. Derinlik arttıkça sıvı basıncı artar, derinlik azaldıkça sıvı basıncı azalır.
TEORİK BİLGİ:
Bir sıvının basıncı yüksekliği arttıkça artar. Kabın en dibindeki basınç en fazladır.
Bir sıvının basıncı ;
1.Sıvı derinliğine ve özkütlesine bağlıdır.
2.Sıvının doldurulduğu kabın çapına bağlı değildir.
3.Doldurulduğu kabın şekline bağlı değildir.
4.Sıvı miktarına bağlı değildir.
5.Bulunduğu yerin yerçekimi ivmesine bağlıdır.

d:özkütle(g/cm3, kg/m3)
h:yükseklik (cm,m)
P:Basınç(g-f/cm2,kg-f/m2, pa,atm,bar)
Bir sıvının tabana yaptığı basınç: P = h x d

[sanalkampusbot]

SU TÜRBİNİ KULLANARAK ENERJİNİN İŞE DÖNÜŞÜMÜNÜN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: 1-Sıvı basıncının yükseklikle ilişkisini incelemek.
2-Potansiyel enerjinin , kinetik enerjiye dönüşümünü gözlemek.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Suyun basıncından yaralanıp hareket enerjisi elde edebilir miyiz?
2-Suyun hareket enerjisinden iş elde edilebilir mi?
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.döküm ayak ( 3 adet)
5.dik tutturucu
9.lastik tıpa
2.statif çubuk (2 adet)
6.şişe tutturucu
10.kısa cam boru
3.bağlama parçası (3 adet)
7.lastik hortum
11.su çarkı
4.tabanı kesik şişe
8.ucu çekik cam boru
12.maşalı tutturucu
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Şekildeki düzeneği kurunuz.
2-Şişenin içine su doldurunuz. Aşağıdaki borudan fışkıran suyun çarkı döndürdüğünü gözleyiniz.
DENEYİN SONUCU:
Şişe yüksekliği arttıkça sıvının basıncı da artacağından çarkın dönme hızı da artar.
Şişe içindeki su belirli bir yükseklikte olduğu için potansiyel enerjiye sahiptir. Bu enerji suyun aşağıya doğru akmasıyla kinetik enerjiye dönüşür. Bu enerji su çarkının hareketini sağlar. (Enerjinin işe dönüşmesi)
TEORİK BİLGİ:
Sıvılarda basınç yükseklikle doğru orantılıdır. Yükseklik arttıkça sıvı basıncı artar, yükseklik azaldıkça sıvı basıncı da azalır.
Biriken durgun suların belirli bir potansiyel enerjileri vardır. Bu su şelale gibi akan bir su ise sahip olduğu potansiyel enerji, aşağıya doğru akarken kinetik enerji olur.

[sanalkampusbot]

SİFONUN ÇALIŞMA PRENSİBİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Sifonu tanımak, işleyişini kavramak.
HAZIRLIK SORUSU:
Bir kaptan diğer bir kaba hortum yardımıyla sıvıyı boşaltırken yükseklik farkı etkili midir? Nedenlerini tartışınız?
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1.plastik boru
2.beherglas (2 adet)
3.su
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:

1-Beherglastan birini su doldurunuz.
2-Plastik borunun bir ucunu su dolu kaba daldırınız ve elinize alınız.
3-Plastik borunun açık ucundan havasını emip plastik borunun diğer ucunu boş kaba daldırınız. Suyun bu kaba aktığını gözleyiniz.
4-Bu defa şekilde görüldüğü gibi birini aşağıya diğerini yukarıya kaldırıp, deneyi
tekrarlayınız. Sonucu gözlemleyiniz.

DENEYİN SONUCU:
Bu deneyde plastik borunun içindeki havayı emmek suretiyle, hava basıncı azalır ve aşağıdaki kaba akmaya başlar.
Yaptığınız bu deneyde her seferinde yüksekteki kaptan, aşağıdaki kaba suyun aktığını görürsünüz. Bu düzeneğe “ sifon “ denir.
boşaltmada yararlanırız.
TEORİK BİLGİ:
İki kap içerisindeki Sıvıların yükseklik farkı basınç farkına neden olur.Bu fark sıvının bir kaptan diğerine akışını sağlar. Kaplardaki sıvı yükseklikleri eşit olduğunda ,her iki kaba etki eden açık hava basıncı eşit olacağından kaplardan sıvı akışı olmaz.

[sanalkampusbot]

EMME BASMA TULUMBALARININ ÇALIŞMA PRENSİBİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Açık hava basıncının sıvılara etkisiyle, sıvıların daha yukarılara çıkmasını görmek.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Yer altı sularını açık hava basıncı etkisiyle yeryüzüne nasıl çıkarabiliriz? Araştırınız.
2-Suyu bulunduğu seviyeden daha yukarıya tazyikle nasıl çıkarabiliriz?Tartış ınız.
3-Emme basma tulumbalara günlük hayatımızda kullanıldığı yerlere örnekler veriniz.
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
1-tulumba modeli
2-beherglas (500ml’lik)
3-su
DENEYİN YAPILIŞI:
a)Emme tulumba modeli yapma
1-Piston kolunu silindirin oluk kısmına yakın ucuna monte ediniz.
2-Suboplu boruyu silindirin diğer ucuna monte ediniz.
3-Beherglastaki suya boruyu daldırınız ve piston kolunu yukarı doğru hareket ettiriniz. Bu durumda silindir içine su doldu mu? Gözleyiniz.
4-Piston kolunu aşağıya doğru ittiriniz. Silindir içindeki su pistonun üst kısmına çıktı mı?
5-Piston kolunu tekrar yukarıya çekiniz. Bu hareket esnasında pistonun üst kısmındaki su oluktan dışarı boşaldı mı? Aynı zamanda beherglastaki su doldu mu? Gözleyiniz.

DENEY DÜZENEĞİ:

b)Emme basma tulumba modeli yapma
1-Piston üzerindeki sübobu tıpa ile kapatarak iptal ediniz.
2-Süboplu boruyu silindirin oluk kısmına yakın olan ucuna monte ediniz.
3-Piston kolunu silindirin diğer ucuna monte ediniz.
4-Oluk kısmına sübop takınız ve basınç odası görevini yapacak olan parçayı oluğa takınız.
5-Piston kolunu yukarı çektiğinizde beherglastaki suyun silindire dolduğunu gözleyiniz.
6-Piston kolunu aşağı iterken taban kısmındaki sübobun kapandığını, oluk kısmındaki sübobun açılarak suyun basınç odasına dolduğunu gözleyiniz.
7-Piston kolunun yukarı hareketinde silindire su dolduğunu, aşağı doğru hareketinde ise bu suyun basınç odasındaki havanın sıkıştırmasıyla fışkırdığınıgözleyin iz.
DENEYİN SONUCU:
a)Emme tulumba: Piston kolu yukarı çekildiğinde piston üzerindeki sübop hava basıncının etkisiyle kapanır. Alt sübop açılarak silindire su dolar. Piston kolu aşağıya itilince sıvının her yöne doğru basınç yapmasından alt sübop kapanır. Üst subop ise açılarak pistonun üzerine su dolar. Piston kolu yukarı çekilirken pistonun üzerindeki su tahliye oluğundan dışarı akar. Bu hareket yapıldığı müddetçe tahliye oluğundan su akışı devam eder. Bahçelerde kullanılan tulumbalar emme tulumbalara örnek oluşturur. Emme tulumbalarda su en fazla 10,5 metre yüksekliğe çıkarılabilir.
b)Emme basma tulumba: Piston kolu yukarı çekildiğinde alt sübop açılır ve silindir içine su dolar. Piston kolu aşağı itilince sıvı basıncından dolayı alt sübop kapanır, basınç odasının girişinde bulunan sübop açılır. Bu esnada silindir içindeki su basınç odasına dolar. Basınç odasındaki havanın basıncının etkisiyle sıvı tazyikle dışarı fışkırır.