5. SINIF DERSLERİ

[sanalkampusbot]

IŞIĞI AZ GEÇİREN MADDELER
Deneyin Amacı:Işık kaynağından çıkan ışık ışınlarının tamamını geçirmeyen maddeleri tanımak.

Hazırlık Soruları:
1-Renkli cam bulunan arabaya dışardan bakıldığında arabanın içini neden net göremeyiz? tartışınız.
Kullanılan Araç ve Gereçler:
1-mum ve kibrit
2-döküm ayak ve kısa statif çubuk
3-bağlama parçası ve bunzen kıskacı
4-renkli veya buzlu cam
Deney Düzeneği:


Deneyin Yapılışı:
1-Döküm ayağa kısa statik çubuğu ona da bağlama parçasını bağlayın.
2-Bunzen kıskacına renkli cam veya buzlu camı tutturun ve Bunzen kıskacının sapını bağlama parçasına bağlayın.
3-Mumu yakarak renkli ( buzlu) camın önüne koyunuz ve camın arkasından bakınız. Mumu net olarak görebildiniz mi?

Deney sonucu:
Yanan mumu camın arkasından bakıldığında net olarak göremeyiz. Çünkü kaynaktan(mumdan) çıkan ışınların bir kısmı camdan geçmemiştir.

Teorik Bilgi: Işık ışınlarının tamamını geçiremeyen renkli cam , buzlu cam ve yağlı kağıt gibi maddelere
yarı saydam madde denir.

[sanalkampusbot]

KALINLIĞI ARTAN SAYDAM MADDELERİN IŞIĞIN GEÇİŞİNE ETKİSİ
Deneyin Amacı:Saydam maddenin kalınlığının artması ışığın geçmesine etkisi var mıdır?
Hazırlık Soruları:
Okyanus derinliklerinde canlı hayat var mıdır? nedenlerini tartışınız.
Deney Düzeneği:

Kullanılan Araç ve Gereçler:
1-Değişik kalınlıklarda pencere camları
2- Mum ve kibrit
Deneyin Yapılışı:
1-Mumu yakınız.
2-Mumun arkasına kalınlıkları farklı camları koyarak mum alevine dikkatlice bakınız.
3-Yanmakta olan mumun arkasına camların hepsini koyarak mum alevine bakınız.

Mum alevinde bir değişiklik oldu mu?

Deney Sonucu:
Cam kalınlığı arttıkça saydam maddelerin geçirgenlik oranı azalır ve geçen ışık sayısı azalır. Cismi net olarak göremeyiz.
Teorik Bilgi:
Saydam maddelerin kalınlıkları artarsa ışık ışınlarını geçirme oranı azalır ve say-dam maddeler yarı saydam veya saydam olmayan (opak) maddeye dönüşebilirler.

[sanalkampusbot]

3. Kaynağından Çıkan Işık Bulunduğu Ortamda Yayılır

IŞIĞIN YANSIMASI
Deneyin Amacı: Düz aynadan yansıma kanunlarının doğrulandığını görmek.
Hazırlık Soruları:
Gece düz bir aynaya fener tutunuz ve sonuçları gözleyiniz.
Kullanılan Araç ve Gereçler:
1.2 döküm ayak 5.ekran maşası
2.2 bağlama parçası 6.diyagram ve taşıyıcısı
3.statif çubuk 7.düz ayna(takozlu)
4.saplı ekran 8.güç kaynağı
Deney Düzeneği:

Deneyin Yapılışı:
1.Şekilde görülen düzeneği kurunuz.
2.Diyaframın üçlü yarığı yardımıyla ışık kaynağını paralel ışın demeti verecek şekilde ayarlayınız. Sonra tekli yarığı ışık kaynağının önüne sürecek bir ışın demeti elde ediniz.
3.Işın demetinin yolu üzerine gelecek şekilde ekrana aynayı tutturunuz.
4.Aynanın açısını her durumda değiştirerek gelen ve yansıyan ışınları gözleyiniz.
Deney Sonucu:
Aynanın gelen ışına göre açısını değiştirdiğimizde gelen ışın , yansıyan ışın ve yüzeyin arasındaki açının her zaman eşit olduğunu görürsünüz. Ayrıca gelen ışın, yansıyan ışın ve normalin aynı düzlem üzerinde olduğu görülür.
Teorik Bilgi:
Hava, cam, su gibi saydam ortamda ilerleyen ışığın bir cismin yüzeyine çarptıktan sonra normaller eşit açı yaparak doğrultu ve yönünü değiştirmesi olayına ışığın yansıması denir.
Yansıma ikiye ayrılır;
1. Düzgün yansıma: pürüzsüz düzgün yüzeylere ( ayna, durgun su, parlak metal yüzeyleri) paralel gelen ışınların her biri yüzeyle eşit açı yaptığından yansımaları da paralel ve aynı doğrultuda olur. buna “düzgün yansıma” denir.
2.Dağınık yansıma: pürüzlü yüzeylere çarpan paralel ışınlar her yana doğru yansırlar. bu şekilde olan yansımaya dağınık yansıma denir. defter, kitap, duvar, dalgalı su yüzeyleri dağınık yansıma yapar. dağınık yansımada cisimlerin değişik açılarla yansıyan ışınların bir kısmı gözümüze gelir. Bu sayede cisimleri görebiliriz.

YANSIMA KANUNLARI
1.Gelen ışın, normal ve yansıyan ışın aynı düzlem üzerindedir.
2.Gelen ışının normalle yaptığı açı (gelme açısı), yansıyan ışının normalle yaptığı açıya
( yansıma açısı) eşittir. (NORMAL: Düzleme (aynaya) dik olan doğrultudur.
3. Aynaya dik olarak (normal doğrultusunda) gelen ışınlar, aynı doğrutuda geri döner.

[sanalkampusbot]

IŞIK IŞINLARI DOĞRULAR BOYUNCA YAYILIR-1-
Deneyin Amacı: Işık ışınlarının doğrular boyunca yayıldığını görmek
Hazırlık Soruları:
1.Bulutlu bir havada güneşi neden göremeyiz? Nedenlerini araştırınz.
2.Evimizdeki tavan lambalarını neden aşağıya doğru asarız? Tartışınız.
Kullanılan Araç ve Gereçler:
1.mum
2.lastik hortum
Deney Düzeneği:









Deneyin Yapılışı:
1. Mumu yakarak masa üzerine koyunuz.
2.Lastik hortumu eğri bir şekilde tutunuz ve bir ucundan bakarak yanan muma bakınız.
Yanan mumu gördünüz mü?
3.Lastik hortumu dümdüz tutarak yanan muma bakınız. Bu durumda yanan mumu gördünüz mü?
Deney Sonucu:
Mum ışığını görebilmemiz için lastik hortumun dümdüz olması gerekir. Hortum eğri olduğu durumda ışığı göremezsiniz.
Bu deney bize ışığın her yöne doğru doğrular boyunca yayıldığını gösterir.
Teorik Bilgi:
Işık ışınları her yöne doğrusal yollar boyunca yayılır.

[sanalkampusbot]

IŞIK IŞINLARI DOĞRULAR BOYUNCA YAYILIR (2)
Deneyin Amacı: Işık Işınlarının doğrular boyunca yayıldığını görmek.
Hazırlık Soruları:
Sokak lambalarının altındaki aydınlık mı fazladır yoksa uzağındaki bir yer mi? Nedenlerini tartışınız.
Kullanılan Araç ve Gereçler:
1.üç ayak
2.ışık kaynağı
3.güç kaynağı
4.diyagram ve taşıyıcısı
5.tebeşir tozu
Deney Düzeneği:
Deneyin Yapılışı:
1.Işık kaynağını üç ayağa tutturunuz.
2.Işık kaynağının kablosunu güç kaynağına takınız.
3.Odayı karartınız, ışık kaynağından çıkan ışınların yayılışını gözleyiniz.
4.Işık kaynağından yayılan ışınlara yukarıdan tebeşir tozu dökünüz. Işığın yayılış doğrultusunu daha net bir şekilde gördünüz mü?
Deney Sonucu:
Odayı kararttığınızda ışığın doğrular boyunca yayıldığını görürsünüz. Tebeşir tozlarını serperek ışığın yayılış daha net olarak görmüş olursunuz.
Bu deneyi diyagram ile yapabildiğiniz gibi diyagramsızda yapabilirsiniz.
Not: Işık kaynağının ampulü 6 voltluktur. Güç kaynağının kademesini 6 voltun üzerine çıkarmayın. Ampulu patlatabilirsiniz.
Teorik Bilgi:
Kaynaktan çıkan ışık ışınları kaynağın etrafında doğrular boyunca her yönde yayılır.