İskambil Kağıtları

[BLasTeaR]

İskambil kağıtlarındaki şekillerin anlamı nedir?





Oyun kartlarının nerede ve ne zaman ortaya çıktığı tam olarak bilinmiyor.
7. ve 10. yüzyıllar arasında Çin'de ortaya çıktığı
ve 13. yüzyılda Marco Polo tarafından Avrupa'ya getirildiği tahmin ediliyor.
Hindistan'dan veya Arabistan'dan geldiğini ileri sürenler de var
ancak bugünkü şekilleriyle kullanılmalarının 14. yüzyıl Fransa'sına dayandığı kesin gibi.
O tarihlerde, Fransa'da dört sınıf vardı
ve iskambil kağıtlarındaki kupa, maça, karo ve sinek bu dört sınıfı temsil ediyordu.
Kupa bir kalkanı andıran şekli ile asil sınıfı ve kiliseyi,
maça bir mızrağın ucunu çağrıştıran şekli ile orduyu,
karo ticari deniz işletmelerinin eşkenar dörtken kiremitlerinden esinlenerek orta sınıfı,
sinek ise yonca yaprağına benzeyen şekli ile köylüyü temsil ediyordu.
Bugün briç, poker veya benzeri oyunlarda, kupanın en değerli,
sineğin ise en değersiz kart olmasının nedeni işte bu sınıflamadır.

Aslında bizde papaz adı verilen kartın adı İngilizce'de kral (king),
kızın ise kraliçedir (queen).
Vale veya oğlan için ilk zamanlarda düzenbaz anlamna gelen
'knave' kelimesi kullanılırken, günümüzde 'jack' ismi kullanılmaktadır.
Yani yabancı kartlarda kral ve kraliçe evli iken,
bizde biraz yaşlı görülerek krala papaz adı verilmiş,
kraliçeye de 'kız' denilerek oğlana layık görülmüştür.

Bazı ülkelerde oyun kartlarında değişik isim ve semboller kullanılmasına rağmen,
en yaygın olanı Fransızların kullandıklarıdır.
Fransızlar 'maça' şeklini mızrağa benzeterek 'pique' adını vermişlerdir.
İngilizce'de ise aynı anlamdaki 'spades' kelimesi kullanılmaktadır.
Her ne kadar bir kalkanı andırdığı için asil sınıfı temsil ettiği ileri sürülse de
'kupa' klasik bir kalp şeklidir.
Bu nedenle Fransızlar ona 'coeur', İngilizler ise 'heart' adını vermişlerdir.

'Karo' için Fransızca'da kare anlamındaki 'carreau' kullanılırken
İngilizler elmas anlamındaki 'diamond'u tercih etmişlerdir.
Bizim 'sinek' dediğimiz şekil ise çok açık üç yapraklı bir yoncadır.
Fransızlar bu anlamdaki 'trefle' kelimesini kullanırlarken,
İngilizler 'club' (kulüp) ismini kullanmışlardır.

İşte bu nedenle briç oyuncuları 'maça'ya 'pik', 'kupa'ya 'kör', 'sinek'e de 'trefli' derler,
zaten aslına uygun olan 'karo'yu da olduğu gibi kullanırlar.
Birli, papaz, kız ve oğlan için kullanılan as, rua, dam ve vale isimleri de
yine Fransızca karşılıkları As, Roi, Dame ve Valet kelimelerinden dilimize geçmiştir.

[nOktaLıV!rgüL]

sankim başka başka rivayetlerde okudum
saol paylaştıın için