Boþanmanýn çocuk üzerindeki etkisi

[periyim]

(6-7yaþýndan küçük)

Boþanmanýn çocuk üzerine olan etkileri çocuðun yaþýna, boþanmadan önceki ve boþanmadan sonraki þartlara, çocuðun kimin yanýnda kaldýðýna baðlýdýr.

Boþanma ve boþanmanýn yarattýðý sorunlardan etkilenme de, en önemli konu çocuðun kaç yaþýnda olduðudur.Yaþa göre, etkilenme ve bu etkilenmenin yaratacaðý sorunlar ve bu sorunlarýn ilerdeki yaþama etkileri farklýlýk göstermektedir.Boþan ma sýrasýnda çocuðun altý aylýktan küçük olmasý durumunda ve annesinin yanýnda kalmasý durumunda ayrý, annesinde ayrýlmasý durumunda ayrý etkilenmektedir.Altý aylýktan sonra boþanmanýn olmasý ve çocuðun anneden kalmasý durumunda farklý, anneden ayrýlmasý durumunda farklý etkiler ortaya çýkmaktadýr.Çocuðun altý aylýktan sonra anneden ayrýlmasý çok ciddi ve etkileri belkide ömür boyu sürecek sorunlara neden olabilir. Üç yaþýndan sonra ve altý yaþýndan önce boþanma nedeni ile çocuðun anne ve babasýndan ayrýlmasý durumunda da çok ciddi ruhsal sorunlar ortaya çýkabilir.

Boþanma durumunda altý yedi yaþýndan küçük çocuklar neler olup bittiðini tam olarak anlayamazlar.Anne babanýn yeterince açýklama yapmamasý veya birbirlerini suçlamalarý, sorunu çocuðun kafasýnda iyice karýþýk duruma getirir.Çocuklarýn düþünce tarzlarý tamamen somuttur.Küçük bir çocuk boþanmaya, anne babasýnýn yeniden evlenmesine anlam veremez.Neden annede veya babada kaldýðýný tam kavrayamaz.Her iki ebeveynide görmek ister. Onlarýn bir araya gelmelerini ister.Neden ayrý yaþadýklarýný, ayrýldýklarýný anlayamadýðý için sýk sýk onlardan bir araya gelmelerini isteyebilir.Þartlarý n bu þekilde deðiþmesine tepki olarak içe kapanma veya saldýrgan davranýþlar sergileyebilir.

Çocuklar, bazý durumlarda olanlardan kendilerini sorumlu tutup bunun sýkýntýsýný yaþayabilirler.Anne baba, çocukla ilgili konularda kavgalar etmiþlerse, çocuðun kimde kalacaðý anlaþmazlýk konusu oluyorsa çocuk, olan bitenden kendisini sorumlu tutabilir.Bu durumda ciddi uyumsuzluk belirtileri gösterebilir.Anne veya babasý ziyarete gelmemiþse onun baþka iþleri olabileceðini düþünmek yerine, artýk sevilmediðini bu nedenle anne veya babasýnýn gelmediðini düþünür.Küçük çocuklar baðýmlý veya yakýn olduklarý kimseleri örnek alarak onlarýn hissettikleri ve söylediklerini kendi düþünceleri ve hisleri gibi anlatýrlar. Bir ebeveynin diðeri hakkýnda söylediklerinden etkilenerek, kendileride benzeri þeyleri söyleyebilirler. Anne babadan birisinin yanýndayken diðerini reddetmesi gerekebilir. Çünkü ebeveynlerden birisi diðerini çocuða kötüleyebilir.Onunla görüþmemesini isteyebilir.Evliyken eþine karþý geliþtirdiði öfke ve kini, kýzgýnlýðý eski eþini çocuða kötüleyerek çocuðu ondan uzaklaþmaya bu þekilde teþvik ederek gidermeye çalýþabilir.Bu durum çocuðun kafasýnda karýþýk duygularýn doðmasýna ve davranýþ sorunlarýnýn geliþmesine ve kalýcý baðlýlýklar geliþtirememesine neden olabilir.
Büyükler gibi üzüntü, kýzgýnlýk, korku, iç ferahlýðý gibi duygular hissederler. Ancak bu hislerine neden olan þeyleri tam anlayamazlar ve onlarla baþ etme imkanlarý sýnýrlýdýr.Arzularýn ýn gerçekleþmesi durumunda bu hislerden kurtulabilirler.
Her boþanmanýn çocuk üzerinde bazý olumsuz etkileri olacaktýr. Önemli olan bu etkilerin en aza indirilmesini saðlamaktýr. Bunu saðlamak için öncelikle, ebeveynlerin çocuðun kalacaðý yer konusunda anlaþmaya varmalarý , çocuðu birbirlerine karþý kullanmamalarý ve özellikle beþ altý yaþýndan küçük çocuklarýn bazý istisnalar dýþýnda annelerinde kalmalarýnýn saðlanmasý gerekir.

[periyim]

(7-12 yaþ arasý çocuklar)

Bu yaþ grubundaki çocuklar durumlarýný daha mantýklý ve doðru bir þekilde anlamaktadýrlar. Anne ve babalarýnýn artýk bir araya gelemeyeceklerini anlayabildiklerinden onlarý bir araya getirme veya bir araya geleceklerini bekleme gibi bir davranýþ içerisine daha az girmektedirler. Boþanma nedenini nasýl algýlýyorlarsa bunu kabüllenmektedirler. Hangi ebeveynle yaþamalarýnýn kendileri için iyi olacaðýný daha doðru olarak deðerlendirmektedirl er. Diðer ebeveyn hakkýnda düþünürken yanýnda yaþadýðý ebeveynden daha az etkilenmektedirler. Diðer ebeveyn hakkýndaki düþünceleri konusunda baský yapýlmasýndan çok rahatsýz olmaktadýrlar. Çünkü kendileri diðer ebeveyni daha farklý deðerlendirebilmekte dirler. Onlarýn duygu ve düþüncelerini daha iyi fark edip onlarý anlayabilmektedirler . Bu dönemde okulla birlikte sosyal iliþkilerin artmasý nedeni ile dünyalarý geniþlemekte ve kendilerini daha iyi ifade edebilmektedirler. Geniþleyen sosyal iliþkiler sayesinde aile içinde yaþadýklarý bazý sýkýntýlarý daha kolay atabilmektedirler. Örneðin diðer ebeveyn ziyarete gelememiþse bunun mantýklý bir nedeni var ise bunu anlayabilmekte ve daha az kýzgýnlýk duymaktadýrlar.Bir sonraki ziyareti sabýrla bekleyebilmektedir. Yani daha az benmerkezci düþünmektedirler. Sadece kendi isteklerini deðil ebeveynlerinin istek ve ihtiyaçlarýný, sorunlarýný anlayýp daha mantýklý davranmaktadýrlar. Onlarýn kendisini sevip sevmediðini günübirlik bazý ihtiyaçlarýnýn karþýlanýp karþýlanmadýðýna göre deðil onlarýn içten olan davranýþlarýna göre deðerlendirmektedirl er. Bu yaþ grubundaki çocuklar ebeveynlerin birbiri aleyhindeki konuþmalarýnda ve nerede kalacaklarý konusunda yapýlan baskýlardan çok rahatsýz olmaktadýrlar. Bazende haksýz olduðunu ve yanlýþ þeyler yaptýðýný düþündükleri ebeveyne karþý öfke veya kin duyabilmektedirler. Böyle bir durumda çocuðun bu duygularýnýn artmasýnda veya azalmasýnda diðer ebeveynin tutumu çok önemli olmaktadýr.
Çocuk kendisini nereye daha yakýn hissediyorsa orada kalmasýna izin verilmeli ve bu nedenle diðer ebeveyn tarafýndan suçlanmamalýdýr. Ebeveynlerin çocuðu aralarýndaki anlaþmazlýkta taraf olmaya zorlamamalarý veya suçlamalarý çocukta ciddi sýkýntýlara neden olmaktadýr. Bu konuda suçlanmasý ve baský altýnda kalmasý çocukta öfke duygularýna ve davranýþ sorunlarýna neden olmaktadýr. Çocuðun kimde kalacaðý konusunda anne baba arasýndaki anlaþmazlýk bu yaþ grubu çocuklarda bir bezginlik, öfke ve mutsuzluk, toplumsal iliþkilerinde, okul yaþamlarýnda sorunlara yol açmaktadýr. Velayeti almayan ebeveynin çocuðu aramamasý veya sýk aramamasý çocukta sevilmediði duygusu yaratabilmektedir. Çocuðun, hangi ebevyni istiyorsa onun yanýnda kalabilmesi ve diðer ebeveynide istediði zaman görmesine imkan verilmesi ve bundan dolayý çocuðun suçlanmamasý boþanmanýn yarattýðý olumsuzluklarý en aza indirmektedir. Çocuk anne ile kalýyorsa gerektiðinde babasýnýn ona yardým edeceðini biliyorsa kendisini daha güvende hissetmektedir.

Boþanma olayý anne baba arasýnda ne kadar sorunsuz olarak gerçekleþirse çocuklarýn yaþayacaðý olumsuzluklarda o ölçüde az olmaktadýr. Velayet konusunda taraflar arasýnda bir sorun olmazsa, çocuk istediði yerde kalabilirse, bundan dolayý diðer ebeveyn tarafýndan suçlanmazsa, istediði zaman diðer ebeveynide görme imkaný bulursa, ebeveynler biribirlerini çocuða kötülemezlerse çocuk daha az sorun yaþamaktadýr.