Dünya Kupası Tarihi

[c.ronaldo]

Hazırladığımız bu özel dosyada sizleri fotoğraflar eşliğinde Dünya Kupası tarihinde bir yolculuğa çıkaracağız.

Dosyamızda bugüne kadarki kupalarda yaşanan önemli olaylar ve maçların sonuçları yer alacak.

Dünya Kupası 9 Haziran'da Münih'te oynanacak Almanya-Kosta Rika karşılaşmasıyla başlayacak.

"Kupaların kupası" ise sahibini 9 Temmuz'da Berlin'de oynanacak final maçında bulacak.

Kupa, 2010'da Güney Afrika'da yapılacak organizasyona kadar dünya şampiyonu olacak ülkede kalacak.

Yukarıda yıllara tıklayarak Dünya Kupası'nın tarihindeki unutulmaz anları yeniden yaşayabilirsiniz.

Uruguay 1930

Dünya Futbol Federasyonları Birliği FIFA 1929'da ilk Dünya Kupası'nın ertesi yıl Uruguay'da düzenlenmesini kararlaştırdı.

Uruguay o dönem futbolda iddialı bir ülkeydi, 1924 ve 1928'deki olimpiyatlarda futbolda altın madalya kazanmıştı.

Bu Güney Amerika ülkesi 1930'da anayasasının 100'üncü yıldönümünü de kutluyordu.

İlk Dünya Kupası'na 13 ülke katıldı.

Bazı Avrupa ülkeleri ise kupaya katılmayı reddetti.

Dünya Kupası'nın ilk golünü takımı Fransa'nın Meksika'yla oynadığı maçta Lucien Laurent attı.

Yarı Finaller:

Arjantin: 6 ABD: 1
Uruguay: 6 Yugoslavya: 1

Final:

Uruguay: 4 Arjantin: 2

ŞAMPİYON: URUGUAY

İtalya 1934

İtalya'nın faşist lideri Benito Mussolini, Dünya Kupası'nı ideolojisini yaymak için eşsiz bir fırsat olarak görmüştü.

Ev sahibi ekip Çekoslavakya'yı adeta nefes kesin bir finalde uzatmada 2-1 yenerek kupanın sahibi oldu.

Kupaya katılan takımlar ise ilk kez eleme turlarını aşarak organizasyonda yer aldı.

Çeyrek Finaller:

Avusturya: 2 Macaristan: 1

İtalya: 1 İspanya: 1 (İtalya ikinci maçı 1-0 kazanıp tur atladı)

Almanya: 2 İsveç: 1

Çekoslavakya: 3 İsviçre: 2

Yarı Finaller:

İtalya: 1 Avusturya: 0

Çekoslavakya: 3 Almanya: 1

Final:

İtalya: 2 Çekoslavakya: 1 (uzatmada)

ŞAMPİYON: İTALYA

Fransa 1938

İlk kez ev sahibi ülke ve son şampiyon kupaya doğrudan katıldı.

Brezilya yavaş yavaş futbolda dünya sahnesine çıkıyordu, ancak yıldızları Leonidas'ı final maçına saklamaya çalışmaları onlaya pahalıya mâl oldu.

Brezilya yarı finalde İtalya'ya 2-1 yenildi, İtalya ikinci kez kupanın sahibi oldu.

İtalya'nın teknik direktörü Ottorino Barassi daha sonra kupayı yatağının altındaki bir ayakkabı kutusunda sakladı.

Böylece Dünya Kupası, İkinci Dünya Savaşı'nda zarar görmemiş oldu.

Çeyrek Finaller:

İsveç: 8 Küba: 0

Brazil: 2 Çekoslavakya: 1 (uzatmada)

Macaristan: 2 İsviçre: 0

İtalya: 3 Fransa: 1

Yarı Finaller:

İtalya: 2 Brezilya: 1

Macaristan: 5 İsveç: 1

Final:

İtalya: 4 Macaristan: 2
ŞAMPİYON: İTALYA

Brezilya 1950

Dördüncü Dünya Kupası değişik bir statüyle oynandı.

Kupada 16 takım dörderli dört grupta mücadele etti.

Daha sonra gruplarında ilk sırayı alan ekipler, birbirleriyle tek devreli lig usulü karşılaştı.

Bu kupa sayesinde 16 Haziran 1950, Uruguaylılar için belleklerinden silinmeyecek bir gün oldu.

Uruguay'la oynadığı son maçta ev sahibi Brezilya'ya şampiyonluk için sadece 1-1 beraberlik yetecekti.

Ancak Uruguay yenik duruma düştüğü maçı ikinci devre attığı gollerle 2-1 kazanıp ikinci kez kupanın sahibi oldu.

Final Grubu:

Brazilya: 7 İsveç: 1
Uruguay: 2 İspanya: 2

Brezilya: 6 İspanya: 1
Uruguay: 3 İsveç: 2

İsveç: 3 İspanya: 1
Uruguay: 2 Brezilya: 1
ŞAMPİYON: URUGUAY

İsviçre 1954

İsviçre'deki turnuvada takımlar ilk kez numaralı formalarla sahaya çıktılar.

Dönemin büyük furbolcularından Ferenç Puskaş'ı kadrosunda bulunduran Macaristan favoriydi.

Macaristan kupaya olimpiyat şampiyonu olarak gelmişti, 28 maçtır da yenilmiyordu.

Unutulmaz bir yarı final maçında uzatmada son şampiyon Uruguay'ı 4-2 yendi Macarlar, ancak final maçında onları büyük bir sürpriz bekliyordu.

Batı Almanya ilk yarısını 2-0 mağlup kapattığı maçta Macaristan'ı 3-2 yendi ve ilk kez kupanın sahibi oldu.

Yarı Finaller:

Batı Almanya: 6 Avusturya: 1

Macaristan: 4 Uruguay: 2 (uzatmada)

Final:

Batı Almanya: 3 Macaristan: 2

ŞAMPİYON: BATI ALMANYA

İsveç 1958

Dünyanın en büyük futbol organizasyonu ilk kez orijinal Jules Rimet Kupası olmaksızın yapıldı.

Zira kupa 1956'da kayboldu.

1958 Dünya Kupası ise 17 yaşındaki bir Brezilyalının, Edson Arantes de Nascimento'nun yıldızının parladığı bir turnuva oldu.

Dört maç ve altı gol sonra Pele olarak bilinecek bu genç Dünya Şampiyonu'ydu.

Kupada 13 gol atan Fransa'nı santrforu Juste Fontaine'nin rekoru da hâlâ kırılabilmiş değil.

Çeyrek Finaller:

Brezilya: 1 Galler: 0

Fransa: 4 Kuzey İrlanda: 0

İsveç: 2 Sovyetler Birliği: 0

Batı Almanya: 1 Yugoslavya: 0

Yarı Finaller:

Brezilya: 5 Fransa: 2

İsveç: 3 Batı Almanya: 1

Final:

Brezilya: 5 İsveç: 2

ŞAMPİYON: BREZİLYA

Şili 1962

Brezilya henüz ikinci maçında Çekoslavakya karşısında sakatlanan Pele'yi kaybetmesine karşın ikinci kez kupanın sahibi oldu.

Dört yıl önce İsveç'teki muhteşem performanslarına ulaşamamalarına karşın diğer takımlardan üstündü Brezilyalılar.

Şili'deki kupada takımların - özellikle Avrupalı ekiplerin - daha fiziksel ve agresif bir futbol sergilemeleri dikkat çekti.

Pele'siz Brezilya'nın yıldızları ise unutulmaz sağ açık Garrincha ile yıldız golcüler Vava, Amarildo ve Zito'ydu.

Ev sahibi Şili ise yarı finalde Brezilya engelini aşamadı.

Çeyrek Finaller:

Şili: 2 Sovyetler Birliği: 1

Brezilya: 3 İngiltere: 1

Çekoslavakya: 1 Macaristan: 0

Yugoslavya: 1 Batı Almanya: 0

Yarı Finaller:

Brezilya: 4 Şili: 2

Çekoslavakya: 3 Yugoslavya: 1

Final:

Brezilya: 3 Çekoslavakya: 1
ŞAMPİYON: BREZİLYA

İngiltere 1966

İngiltere futbolun beşiği olmasına karşın bu yıla dek şampiyonluğa ulaşamamıştı.

Turnuva 1966'da İngiltere'de yapılınca, ev sahibi ekip organizasyona dört elle sarıldı.

İngilizler ülke futbol tarihinin hiç kuşkusuz en unutulmaz maçında finalde Batı Almanya'yı uzatmada 4-2 yenip şampiyon oldu.

Geoff Hurst finalde üç gol attı ancak takımın öne geçiren ikinci golünde topun kale çizgisini geçip geçmediği hâlâ tartışılıyor.


Çeyrek Finaller:

Sovyetler Birliği: 2 Macaristan: 1

Batı Almanya: 4 Uruguay: 0

Portekiz: 5 Kuzey Kore: 3

İngiltere: 1 Arjantin: 0

Yarı Finaller:

Batı Almanya: 2 Sovyetler Birliği: 1

İngiltere: 2 Portekiz: 1

Final:

İngiltere: 4 Batı Almanya: 2 (uzatmada)

ŞAMPİYON: İNGİLTERE

Meksika 1970

Meksika'daki turnuva Dünya Kupası tarihinde bir sonu simgeliyordu.

Zira daha önce, üç kez şampiyon olacak ülkenin Jules Rimet Kupası'nı ebedi olarak muhafaza etmesi kararlaştırılmıştı.

Bu turnuvaya dek Brazilya ve İtalya kupayı ikişer kez kazanmışlardı.

Kaderin bir cilvesi bu iki ülke finalde karşılaştı.

Ancak Pele ve Brezilya'yı durduracak bir takım yoktu.

Brezilya finalde İtalya'yı 4-1'lik bir skorla sürklase edip Jules Rimet Kupası'nın ebedi sahibi oldu.

Oldu olmasına ama bu hevesler biraz kursaklarında kaldı Brezilyalıların...

Zira kupa birkaç yıl sonra çalındı, bir daha da bulunamadı.

1970 Dünya Kupası'nda ilk kez bir Afrika ülkesi, Fas da yer aldı.

İsrail de ilk kez kupaya katıldı.

Ancak eleme turlarını aşamayan Arjantin ve Portekiz'in olmaması, birçok gözlemciye göre kupanın kalitesini düşürdü.

Batı Almanya dört yıl önceki finalin intikamın alıp İngiltere'yi 2-0 yenik duruma düştüğü maçta 3-2 yendi.

Pele de ülkesinin üçüncü şampiyonluğu sonrası kupaya veda etti.


Çeyrek Finaller:

Brezilya: 4 Peru: 2

İtalya: 4 Meksika: 1

Batı Almanya: 3 İngiltere: 2 (uzatmada)

Uruguay: 1 Sovyetler Birliği: 0 (uzatmada)

Yarı Finaller:

İtalya: 4 Batı Almanya: 3 (uzatmada)

Brezilya: 3 Uruguay: 1

3'üncülük maçı:

Batı Almanya: 1 Uruguay: 0

Final:

Brezilya: 4 İtalya: 1
ŞAMPİYON: BREZİLYA

Batı Almanya 1974

"Otomatik Portakal" ve "Total Futbol", dönemin futbol yazarlarının büyük usta Johan Cruyff'un liderliğindeki Hollanda takımını tarif ederken kullandıkları iki terimdi.

Finale fazla zorlanmadan gelen portakal rengi formalı Hollanda ev sahibi Batı Almanya karşısında ilk dakikada penaltıdan attıkları golle öne geçti.

Ancak Batı Almanya Hollanda'yı Gerd Müller'in ilk devre bitmeden attığı golle 2-1 yendi ve kendi evinde ikinci kez şampiyonluğa ulaştı.

Gerd Müller ise bu turnuvada dünya kupalarındaki toplam gol sayısını 14'e çıkardı.

Kupaya ilk kez katılan Doğu Almanya ise grup eleme maçlarında, ileride şampiyonluğa ulaşacak Batı Almanya'yı 1-0 yenmeyi başarmıştı.

2. Tur:

A Grubu

Hollanda: 4 Arjantin: 0
Brezilya: 1 Doğu Almanya: 0

Hollanda: 2 Doğu Almanya: 0
Brezilya: 2 Arjantin: 1

Hollanda: 2 Brezilya: 0
Arjantin: 1 Doğu Almanya: 1

B Grubu

Batı Almanya: 2 Yugoslavya: 0
Polanya: 1 İsveç: 0

Batı Almanya: 4 İsveç: 2
Polanya: 2 Yugoslavya: 1

İsveç: 2 Yugoslavya: 1
Batı Almanya: 1 Polanya: 0

3'üncülük maçı:

Polanya: 1 Brazilya: 0

Final:

Batı Almanya: 2 Hollanda: 1

ŞAMPİYON: BATI ALMANYA

Arjantin 1978

Arjantin ikinci kez katıldığı Dünya Kupası'nda ilk şampiyonluğunu kazandı.

Ancak kupa tartışmalarla doluydu.

Hollanda'nın yıldızı Johan Cruyff, Arjantin'de askeri rejimin insan hakları ihlallerini protesto edip kupaya katılmadı.

Ayrıca ev sahibi Arjantin'in bazı rakiplerine, özellikle de Peru'ya, rüşvet verdiği iddia edildi.

Arjantin finalde Hollanda'yı unutulmaz bir finalde yenip şampiyon oldu.

Ev sahibi ekipte özellikle defansın ortasında rakiplerine geçit vermeyen Daniel Passarella ve matador lakaplı santrofor Mario Kempes yıldızlaştı.

2. Tur

A Grubu

Batı Almanya: 0 İtalya: 0
Hollanda: 5 Avusturya: 1

İtalya: 1 Avusturya: 0
Batı Almanya: 2 Hollanda: 2

Hollanda: 2 İtalya: 1
Avusturya: 3 Batı Almanya: 2

B Grubu

Arjantin: 2 Polanya: 0
Brezilya: 3 Peru: 0

Arjantin: 0 Brezilya: 0
Polanya: 1 Peru: 0

Brezilya: 3 Polanya: 1
Arjantin: 6 Peru: 0

3'üncülük maçı:

Brezilya: 2 İtalya: 1

Final:

Arjantin: 3 Hollanda: 1 (uzatmada)

ŞAMPİYON: ARJANTİN

İspanya 1982

Brezilyalılar İspanya'daki kupaya adeta bir Rüya Takım'la gelmişlerdi.

Ancak İtalya'nın santrforu Paolo Rossi onları muhtemel bir şampiyonluktan etti.

Daha önce şike yaptığı gerekçesiyle ceza almış bir golcü olan Rossi, takımının Brezilya'yı 3-2 yenip elediği maçta üç gol atıp yıldızlaştı.

İtalyanlar, Michel Platini'nin Fransa'sını yarı finalde unutulmaz bir maçta mağlup ettiler.

Finalde de Batı Almanya'yı geçip şampiyon oldular.

1982 Dünya Kupası'nda ilk kez 24 takım mücadele etti.

Bu takımlar arasında ilk turda elenmesine rağmen herkesin takdirini kazanan Kamerun ve dünya futboluna Diego Maradona'yı takdim eden Arjantin de vardı.

2. Tur:

A Grubu:

Polanya: 3 Belçika: 0
Sovyetler Birliği: 1 Belçika: 0
Polanya: 0 Sovyetler Birliği: 0

B Grubu:

Batı Almanya: 0 İngiltere: 0
Batı Almanya: 2 İspanya: 1
İspanya: 0 İngiltere: 0

C Grubu:

İtalya: 2 Arjantin: 1
Brezilya: 3 Arjantin: 1
İtalya: 3 Brezilya: 2

D Grubu:

Fransa: 1 Avusturya: 0
Avusturya: 2 Kuzey İrlanda: 2
Fransa: 4 Kuzey İrlanda: 1

Yarı Finaller:

İtalya: 2 Polanya: 0
Batı Almanya: 8 Fransa: 7 (penaltılarla)

3'üncülük maçı:

Polanya: 3 Fransa: 2

Final:

İtalya: 3 Batı Almanya: 1

ŞAMPİYON: İTALYA

Meksika 1986

1986 Dünya Kupası'na adeta tek biri isim damgasını vurdu: Arjantin'in 10 numaralı yıldızı Diego Armando Maradona.

Diego Armando Maradona takımını şampiyonluğa taşıdı.

Maradona'nın çeyrek finalde İngiltere'ye karşı attığı iki gol ise farklı nedenlerle futbol tarihindeki yerini aldı.

Arjantinli yıldızı elle attığı ilk gol için "O Tanrı'nın eliydi" demişti.

İkinci golünde ise neredeyse orta sahadan aldığı topla yedi İngiliz futbolcuyu çalımlayıp topu ağlara gönderdi.

Fransa dört yıl önceki gibi yarı finalde Batı Almanya'ya yenilirken, Batı Almanya da yine dört yıl önceki gibi kupayı finalde kaybetti.

Fransa'nın Brezilya'yı çeyrek finalde penaltılarla geçtiği maç ise adeta nefes kesti.


Çeyrek Finaller:

Fransa: 5 Brezilya: 4 (penaltılarla)
Batı Almanya: 4 Meksika: 1 (penaltılarla)
Arjantin: 2 İngiltere: 1
Belçika 6 İspanya: 5 (penaltılarla)

Yarı Finaller:

Batı Almanya: 2 Fransa: 0
Arjantin: 2 Belçika: 0

3'üncülük maçı:

Fransa: 4 Belçika: 2 (uzatmalarda)

Final:

Arjantin: 3 Batı Almanya: 2

ŞAMPİYON: ARJANTİN

İtalya 1990

Batı Almanya üst üste üçüncü final maçında bu kez şampiyonluğa ulaştı.

İki Almanya'nın birleşmesi nedeniyle kutlamalar yıl boyunca sürdü.

Sakat Maradonalı Arjantin ise yarı finalde İtalya'yı elemeyi başardı.

Turnuvada genel anlamda futbol kalitesi çok düşüktü.

Kosta Rika ilk kez, Kolombiya ise 28 yıl sonra kupada mücadele etti.

Çeyrek Finaller:

Arjantin: 3 Yugoslavya: 2 (penaltılarla)
İtalya: 1 İrlanda: 0
Batı Almanya: 1 Çekoslavakya: 0
İngiltere: 3 Kamerun: 2 (uzatmada)

Yarı Finaller:

Arjantin: 5 İtalya: 4 (penaltılarla)
Batı Almanya: 5 İngiltere: 4 (penaltılarla)

3'ünclük maçı:

İtalya: 2 İngiltere: 1

Final:

Batı Almanya: 1 Arjantin: 0

ŞAMPİYON: BATI ALMANYA

Amerika Birleşik Devletleri 1994

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kupada maçlar büyük seyirci kitleleri önünde oynandı.

Kupanın unutulmazları arasına giren olaylarsa Diego Maradona'nın dopingli çıkması ve ABD'ye yenilen Kolombiya'nın defans oyuncularından Andres Escobar'ın ülkesine dönüşünde yenilen bir golün sorumlusu olarak görülüp öldürülmesiydi.

Bolivya, Nijerya ve Suudi Arabistan ilk kez kupada yer aldı.

Ada futbolunun hiçbir temsilcisinin elemeleri aşıp katılamadığı kupanın sahibi ilk kez penaltı atışlarıyla belirlendi.

Roberto Baggio'nun penaltı kaçırdığı finalde İtalya'yı geçen Brezilya dördüncü kez dünya şampiyonu oldu.

Kupa, aynı yıl Formula 1 yarışlarının efsane sürücüsü Ayrton Senna'yı kaybeden Brezilya için bir teselli oldu.


Çeyrek Finaller:

İtalya: 2 İspanya: 1
Brezilya: 3 Hollanda: 2
İsveç: 7 Romanya: 6 (penaltılarla)
Bulgaristan: 2 Almanya: 1

Yarı Finaller:

İtalya: 2 Bulgaristan:1
Brezilya: 1 İsveç: 0

3'ünclük maçı:

İsveç: 4 Bulgaristan: 0

Final:

Brezilya: 3 İtalya: 2 (penaltılarla)
ŞAMPİYON: BREZİLYA

Fransa 1998

Fransa ikinci kez ev sahipliğini yaptığı kupanın sahibi oldu.

1982 ve 1986'da maestro Michel Platini liderliğinde kupaya uzanamayan Fransızlar; bu kez bir başka maestroyla, Zinedine Zidane'la şampiyon oldular.

Platini'nin liderliğindeki Fransa 1982'de dördüncü, 1986'da da üçüncü olmuştu.

Ancak 1998'de tüm zamanların en iyi milli takımına sahip Fransızlar, finalde Brezilya'yın 3-0 mağlup ettiler.

Final öncesi aniden rahatsızlanan Brezilya'nın yıldızı Ronaldo'ye ne olduğu ise hâlâ sır.

1998 Dünya Kupası'nın unutulmaz maçlarından biri de İran'la ABD arasında oynandı.

İran ilk turda "Büyük Şeytan"ı yense de, iki takım da ikinci tura yükselemedi.

Çeyrek Finaller:

Fransa: 4 İtalya: 3 (penaltılarla)
Brezilya: 3 Danimarka: 2
Hırvatistan: 3 Almanya: 0
Hollanda: 2 Arjantin: 1

Yarı Finaller:

Brezilya: 4 Hollanda: 3 (penaltılarla)
Fransa: 2 Hırvatistan: 1

3'ünclük maçı:

Hırvatistan: 2 Hollanda: 1

Final:

Fransa: 3 Brezilya: 0

ŞAMPİYON: FRANSA

Japonya ve Güney Kore

Brezilya'nın Ronaldo, Rivaldo ve Ronaldinho'dan oluşan forveti ilk kez Asya'da ve iki farklı ülkede organize edilen kupada uyumu ve golleriyle göz kamaştırdı.

Türkiye'nin üçüncü olduğu kupa sürprizlerle doluydu.

Son şampiyon Fransa önce açılış maçında Senagel'e 1-0 yenildi, sonra da yine kendisi gibi favoriler arasındaki Arjantin ve Portekiz'le birlikte ilk turda elendi.

Futbolun önemli ülkeleri İtalya ve İspanya, fanatik seyircisinin desteğini arkasına alan taktik dehası Hollandalı teknik direktör Guus Hiddink'in yönetimindeki Güney Kore'ye elendiler.

Dünya Kupası tarihinin en başarılı iki ülkesi Brezilya ve Almanya ilk kez finalde karşılaştı.

Brezilya maçı 2-0 önde bitirip beşinci şampiyonluğunu kazandı.


Çeyrek Finaller:

Almanya: 1 ABD: 0
Brezilya: 2 İngiltere: 1
Türkiye: 1 Senegal: 0 (uzatmada)
Güney Kore: 5 İspanya: 3 (penaltılarla)

Yarı Finaller:

Almanya: 1 Güney Kore: 0
Brezil: 1 Türkiye: 0

3'üncülük maçı:

Türkiye: 3 Güney Kore:2

Final:

Brezilya: 2 Almanya: 0

ŞAMPİYON: BREZİLYA